Sigf˙s Da­ason - VŠngjaslßttur
Akureyri
mjög skreytt
reynitrjám.

Sá sem gengi um bæinn
á septemberkvöldi:
dimmur skuggi innfjarðarins
fylgdi honum á aðra hönd hvar sem hann færi,
lifandi, kvikur!
Sálarspegill!

Heilagur lundur
rís í hæðir.
Og gangi maður í lundinn
er hann þar einn með sjálfum sér.

Það gustar um limið
og fuglarnir í björtum trjákrónunum
fælast skóhljóð einmanans
og hviðra með vængjaslætti
yfir höfði hans og úti í myrkrinu.

Og upp fyrir honum rennur þá: hvílík
sú dýrð sem einmananum hlotnast.



Pinus mugo
ĂttkvÝsl   Pinus
     
Nafn   mugo
     
H÷fundur   Turra.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fjallafura
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae).
     
Samheiti   P. montana Mill. , Pinus mugo ssp. mugo, Pinus mugo ssp. uncinata, Pinus rotundata, Pinus mugo var. rostrata ofl.
     
LÝfsform   SÝgrŠnn runni e­a trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Kk reklar gulir, appelsÝnugulir, rau­ir.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ.
     
HŠ­   1-3 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Fjallafura
Vaxtarlag   Runni me­ upprÚttar greinar e­a me­ lßgan stofn og keilulaga krˇnu (allt a­ 6 m hßr) e­a jar­lŠgur runni, me­ marga hnÚbeyg­a stofna. B÷rkur grßbr˙nn, hreistrugur sundurskorinn af ˇreglulegum pl÷tum, en losna ekki. ┴rsprotar Ý fyrstu ljˇsgrŠn sÝ­ar br˙nir til svartbr˙nir, hßrlausir.
     
Lřsing   Brum lang-egglaga, 6 mm l÷ng, ydd, mj÷g kvo­ug, slÝ­ur hreistur ■Útt a­lŠg. Barrnßlar tvŠr saman, sig­laga, bognar a­ sprotanum, oft lÝka ÷gn sn˙nar, 3-4 sm langar, 1,5-2 mm brei­ar og me­ hornkenndan odd, ja­ar fÝnsagtenntur. Nßlar beggja vegna me­ ˇgreinilegar loftaugara­ir, kvo­ugangur vi­ yfirh˙­. K÷nglar nŠstum endastŠ­ir, legglausir e­a ß stuttum legg, upprÚttir e­a lßrÚttir e­a dßlÝti­ hangandi, 1-2-3(-4) saman, egglaga til keilulaga, 2-6 sm langir 1,5-4 sm brei­ir. Hreisturskildir gulbr˙nir til d÷kkbr˙nir, ■rymill ljˇsari og flatur og me­ d÷kkan hring utan um, ekki baksveig­ar og ekki me­ krˇk. FrŠ egglaga, 5 mm l÷ng, ljˇsgrßbr˙n me­ 10-15 mm langa vŠngi.
     
Heimkynni   Fj÷ll Ý M Evrˇpu og ß Balkanskaga, N & M ApennÝnafj÷ll (-2700 m hŠ­).
     
Jar­vegur   Ůurr, mß vera magur.
     
Sj˙kdˇmar   Furul˙s (ekki teljandi ska­i ■ˇ).
     
Harka   3
     
Heimildir   1, 7
     
Fj÷lgun   Sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ skjˇlbelti, Ý ■yrpingar, sem stakstŠ­ trÚ, Ý skˇgrŠkt, Ý stˇr ker.
     
Reynsla   Nokkrar misgamlar fjallafurur eru til Ý Lystigar­inum, ■rÝfast vel. Yfirleitt ekkert kal. Har­ger­, vind■olin. Skřla ■arf ungpl÷ntum a­ vetri. Bindur vel jar­veg (trefjarˇt). Gˇ­ir reitir af fjallafuru eru til dŠmis vi­ Rau­avatn, ß Ůingv÷llum, Ý Kjarna, Ý Va­lareit og vÝ­ar. Vaxtarlag lÝkist mj÷g vaxtarlagi runnafuru (Pinus pumila) en s˙ fura er me­ fimm nßlar Ý knippi.
     
Yrki og undirteg.   Pinus mugo 'Pumilio' - dvergfura - dvergvaxin, margstofna - ath. betur nafn. Ůetta yrki er miki­ rŠkta­ hÚrlendis og t÷luvert vi­kvŠmara en a­altegundin. Ůar a­ auki eru fj÷lm÷rg yrki Pinus mugo Ý rŠktun Ý Evrˇpu sem vert vŠri a­ prˇfa hÚrlendis svo sem 'Aurea, 'Compacta', 'Gnom', 'Kobold', 'Mops', 'Prostrata' og fleiri. Nßskyld tegund er bergfura (Pinuns uncinata) sem er oftast einstofna og getur or­i­ 15-20 m hß.
     
┌tbrei­sla  
     
Fjallafura
Fjallafura
Fjallafura
Fjallafura
Fjallafura
Fjallafura
Fjallafura
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is