Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Paeonia officinalis
ĂttkvÝsl   Paeonia
     
Nafn   officinalis
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Bˇndarˇs
     
Ătt   BˇndarˇsarŠtt (Paeoniaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Purpurarau­ur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ.
     
HŠ­   50-60 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Brei­ir br˙skar stˇrra laufbla­a, blˇmin st÷k ß l÷ngum stilkum sem eru ÷gn hŠr­ir e­a hßrlausir.
     
Lřsing   Fj÷lŠringur, allt a­ 60 sm hßr. Stilkar lÝtt hŠr­ir, ver­a hßrlausir me­ aldrinum. Lauf tvÝ■rÝfingru­, smßlaufin d÷kkgrŠn, me­ grßblßa slikju Ý sterkri sˇl, skipt Ý allmarga mjˇ-oddbaugˇtt til aflanga, ydda ble­la. Laufin allt a­ 11 Î 2,5 sm, grŠn, hßrlaus ofan, ÷gn hŠr­ til hßrlaus ß ne­ra bor­i. Blˇmin allt a­ 13 sm brei­, purpurarau­ ß l÷ngum stilk. Krˇnubl÷­in ÷fugegglaga, ˙tstŠ­. FrŠflar allt a­ 1,5 sm, frjˇ■rŠ­ir rau­ir, frjˇknappar gulir. FrŠvur 2-3, ■ÚtthŠr­ar. Aldin allt a­ 3 sm.&
     
Heimkynni   M og S Evrˇpa.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, vel framrŠstur, hŠfilega rakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   8
     
Heimildir   = 1,2, http://www.rareplants.de
     
Fj÷lgun   Skipting e­a rˇtargrŠ­lingar a­ hausti, sßning.
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­, Ý skrautblˇmabe­, ra­ir, ■yrpingar. Ein af au­rŠktu­ustu bˇndarˇsunum. Mj÷g gamlar pl÷ntur sem blˇmstra lÝti­ sem ekkert er hŠgt a­ taka upp og skipta og grˇ­ursetja Ý nřja mold, ■vÝ ß l÷ngu tÝma geta bˇndarˇsir valdi­ jar­vegs■reytu. Ungar pl÷ntur sem eru tregar a­ blˇmstra hafa ef til vill veri­ grˇ­ursettar of dj˙pt. Brumin Šttu a­ vera me­ um 3-4 (-5) sm moldarlag ofan ß sÚr.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr gamlar pl÷ntur sem ■rÝfast vel og blˇmstra ßrlega. Har­ger­, ■rÝfst vel ß Akureyri, ß a­ standa ˇhreyf­ sem lengst. Íll yrkin sem nefnd eru til s÷gu ■rÝfast einnig dßvel en eru dßgˇ­an tÝma a­ nß sÚr ß strik.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is