═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Amelanchier sanguinea
ĂttkvÝsl   Amelanchier
     
Nafn   sanguinea
     
H÷fundur   (Pursh) DC.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Blˇ­amall
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae)
     
Samheiti   A. amabilis Wiegand, A. rotundifolia Roemer
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur e­a ljˇsbleikur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   1,5-3m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Blˇ­amall
Vaxtarlag   Gisgreinˇttur, brei­vaxinn, 1-3 m hßr runni, greinar rau­leitar e­a grßar.
     
Lřsing   Lauffellandi, ˙tafliggjandi e­a bogsveig­ur, grannur runni, allt a­ 3 m hßr. Ungar greinar rau­ar e­a grßar. Lauf 2,5-7 sm brei­, egglaga e­a nŠstum kringlˇtt, ydd e­a snubbˇtt. Grunnur bogadreginn til ÷gn fleyglaga. Laufi­ er me­ ■Útt, gulhvÝtt hßr ß ne­ra bor­i, ver­a hßrlaus, grˇftennt nŠstum a­ grunni, Š­astrengjap÷r 11-13. Blˇmklasar allt a­ 8 sm, upprÚttir e­a hangandi, me­ 4-10 blˇm. Krˇnubl÷­ 1-1,5 sm, hvÝt e­a ljˇsbleik. Aldin 6-9 mm brei­, hn÷ttˇtt, purpurasv÷rt, sŠt.
     
Heimkynni   Austur N-AmerÝka, S Kanada.
     
Jar­vegur   Me­alfrjˇr, me­alrakur, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z4
     
Heimildir   1, 2,10
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ bl÷ndu­ be­.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur undir ■essu nafni sem sß­ var til 1989 og grˇ­ursettar Ý be­ 1994. bß­ar kala lÝti­ og blˇmstra. Hefur reynst vel Ý Lystigar­inum.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Blˇ­amall
Blˇ­amall
Blˇ­amall
Blˇ­amall
Blˇ­amall
Blˇ­amall
Blˇ­amall
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is