Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Amelanchier alnifolia
ĂttkvÝsl   Amelanchier
     
Nafn   alnifolia
     
H÷fundur   (Nutt.) Nutt.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   HlÝ­aramall
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae)
     
Samheiti   Aronia alnifolia Nuttall, Amelanchier canadensis v. alnifolia Torrey & Gray, : canadensis v. florida Schneider, A. oreophila A. Nelson pro parte
     
LÝfsform   Runni
     
Kj÷rlendi   Sˇl
     
Blˇmlitur   HvÝtur
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ
     
HŠ­   2-4 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
HlÝ­aramall
Vaxtarlag   Runni e­a lÝti­ trÚ 2-4 m ß hŠ­, stÝf-upprÚtt, margstofna, oftast me­ stutta, skri­ular hli­arrenglur. Greinar hvÝt-lˇhŠr­ar Ý fyrstu, hßrlausar og rau­leitar ß­ur en langt um lÝ­ur.
     
Lřsing   Lauf 2-5,5 sm, ■ykk, brei­egglaga e­a nŠstum kringlˇtt, oddur venjulega ■verstřf­ur (sjaldan yddur), grunnur bogadreginn e­a nŠstum hjartalaga. Laufin grˇftennt ofan vi­ mi­ju, Š­astrengjap÷r 7-12. Blˇmklasar allt a­ 4 sm, upprÚttir, me­ 5-15 blˇm. Krˇnubl÷­ 0,8-1,6 sm, ÷fuglensulaga, mjˇkka a­ grunni, rjˇmahvÝt. Aldin um 1 sm brei­, d÷kkblß, safarÝk og Št.
     
Heimkynni   Vestur og mi­ N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   Fremur ■urr, gjarnan kalkrÝkur, bindur jar­veg.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   2
     
Heimildir   1, 10
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ be­, Ý ■yrpingar.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru 4 pl÷ntur undir ■essu nafni sem sß­ var til 1981 og grˇ­ursettar Ý be­ 1985, hafa kali­ lÝti­ sem ekkert gegnum ßrin. Har­ger­ur Ý LA, kelur lÝti­ sem ekkert (Spont.: Kanada, BC, Peace River District), - A. alnifolia vÝsar til Ůess a­ bl÷­in lÝkjast elribl÷­um, fer snemma af sta­ ß vorin en lřkur vexti snemma hausts. Ăt ber. T÷luver­ur breytileiki er gjarnan Ý tegundum af ■essari ŠttkvÝsl ■ar sem ■Šr vÝxlast gjarnan Ý nßtt˙runni og jafnvel fŠrustu grasafrŠ­ingar eiga erfitt me­ a­ greina ■Šr.
     
Yrki og undirteg.   Amelanchier alnifolia v. semiintegrifolia - sjß nŠstu sÝ­u
     
┌tbrei­sla  
     
HlÝ­aramall
HlÝ­aramall
HlÝ­aramall
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is