Voriđ góđa, grćnt og hlýtt (Heinrich Heine, ţýđing)
Vorið góða, grænt og hlýtt,
græðir fjör um dalinn,
allt er nú sem orðið nýtt,
ærnar, kýr og smalinn.

Kveður í runni, kvakar í mó
kvikur þrastasöngur;
eins mig fýsir alltaf þó:
aftur að fara í göngur.
Larix sibirica
Ćttkvísl   Larix
     
Nafn   sibirica
     
Höfundur   Ledeb.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Síberíulerki
     
Ćtt   Ţallarćtt (Pinaceae).
     
Samheiti   Larix russica og Larix sukaczewii, L. decidua v. rossica, L. sibirica Ledeb., L. intermedia Fisch. Ex Turcz.
     
Lífsform   Lauffellandi barrtré.
     
Kjörlendi   Sól.
     
Blómlitur   Karlblóm gul, kvenblóm grćn, rauđleit eđa purpura.
     
Blómgunartími   Síđla vors.
     
Hćđ   20-25 m (-30 m)
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Síberíulerki
Vaxtarlag   Tré allt ađ 30 m í heimkynnum sínum, stofn grannur. Börkur er rauđbrúnn, hreistrađur í fyrstu en seinna međ djúpar rákir. Króna mjó og keilulaga. Greinar ungra trjáa uppréttar, en láréttar á gömlum. Ársprotar ljósgulir og gljáandi, rákóttir í byrjun nokkuđ hćrđir en verđa fljótlega hárlausir. Dverggreinar mjög ţéttstćđar.
     
Lýsing   Barrnálar 15-30 í knippi, 25-40 mm langar, grannar, nćstum ţráđlaga, mjúkar, dökkgrćnar ofan međ 2 loftaugarendur og međ greinilegum kjöl ađ neđan og 2 loftaugarendur, hvor úr 2 loftaugaröđum. Laufgast ţegar 2 vikum fyrr en allar ađrar lerkitegundir og fellir líka barriđ fyrr. Könglar keilulaga, 2,5-4 sm langir, mjög leggstuttir, međ um 30 köngulhreistur sem eru međ brúnan flóka utan og hrímug, fremur ţykk, leđurkennd. Jađar köngulhreistranna bylgjađur og ögn innsveigđur, fullţroska ađeins lítiđ eitt opin. Hreisturblöđkur alveg huldar. Frć međ 12 mm langan vćng.
     
Heimkynni   NA Rússland til V Síberíu.
     
Jarđvegur   Međalţurr, magur, vel framrćstur.
     
Sjúkdómar   Hćttir viđ haustkali međ douglasátu í kjölfariđ.
     
Harka   1
     
Heimildir   = 1, http:en.wikipedia.org, H.Kr. 2010 Íslenska plöntuhandbókin.
     
Fjölgun   Sáning. (Forkćling í ađ minnsta kosti 3 mánuđi.)
     
Notkun/nytjar   Í limgerđi, skjólbelti, skógrćkt, sem stakstćđ tré, í ţyrpingar.
     
Reynsla   Allmörg gömul tré eru til í Lystigarđinum, ţrífast vel. Einnig er til ein planta í sólreit sem var sáđ til 2011. Harđgert tré, er í sambýli v. lerkisvepp Boletus elegans (sem framleiđir nítur) og gerir ţađ lerkinu kleyft ađ ţrífast í ófjóum jarđvegi - 50 kvćmi eđa svo hafa veriđ reynd en 'Raivola' kvćmiđ frá Arkangelsk ber af. Algengasta skógarplanta landsins - rćktuđ nánast um allt land. Síberíulerki hefur víđa veriđ gróđursett hérlendis, einkum ţar sem jarđvegur er magur. Ţađ sáir sér mikiđ út frá rćktunarstöđunum.
     
Yrki og undirteg.   Larix russica sem nefnd hefur veriđ rússalerki hérlendis (syn.: Larix sukaczewii) tekur viđ af síberíulerki og vex vestur fyrir Úralfjöll - talin sama tegund og Larix sibirica í flestum heimildum en ţó ekki öllum - ath. betur!!
     
Útbreiđsla   Síberíulerki er rćktađ í Kanada og í norđurhluta Bandaríkjanna, en í litlum mćli, var fyrst rćktađ ţar 1806. Vex hrađar en mörg barrtré á köldum svćđum, en ţarf mikiđ sólskin. Ţegar tréđ er rćktađ í stórum útplöntunum ţarf ađ vera gott bil á milli plantnanna og ţađ ţarf mikla grisjun.
     
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Síberíulerki
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is