Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Gentiana asclepiadea
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   asclepiadea
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Haustv÷ndur
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Blßr.
     
BlˇmgunartÝmi   SÝ­sumar-haust.
     
HŠ­   70-100 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Haustv÷ndur
Vaxtarlag   Fj÷lŠringur, allt a­ 100 sm, st÷nglar ˇgreindir, upprÚttir e­a uppsveig­ir.
     
Lřsing   Lauf lensulaga til egglaga, odddregin, legglaus me­ 3-5 taugar, 5-7 x 1,5-3 sm, ÷ll meira e­a minna af s÷mu stŠr­. Ja­rar ekki fÝntenntir. Blˇm legglaus e­a ■vÝ nŠst, 1-3 saman Ý ÷xlum efri laufa. BikarpÝpan allt a­ 1,2 sm, oft klofin a­ hluta, flipar styttri en pÝpan, jafnstˇrir. Krˇnan pÝpu-trektlaga, 2,5-5 sm, blß (st÷ku sinnum hvÝt), oftast me­ rau­purpura doppur a­ innan. Flipar egglaga, yddir, ginleppar stuttir, heilir. FrŠflar ekki samvaxnir. Aldinhř­i me­ legg.
     
Heimkynni   M & S Evrˇpa, L AsÝa
     
Jar­vegur   Dj˙pur, framrŠstur, me­alrakur, frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar   Engir.
     
Harka   6
     
Heimildir   = 1,2
     
Fj÷lgun   Skipting a­ vori sßning a­ hausti.
     
Notkun/nytjar   ═ be­ Ý gˇ­u skjˇli.
     
Reynsla   Hefur blˇmgast ßrlega Ý gar­inum sÝ­ustu ßrin, en fremur seint ■ˇ (var lengi Ý steinhŠ­inni).
     
Yrki og undirteg.   Nokku­ breytileg tegund Ý rŠktun og nokkur form og yrki rŠktu­ erlendis svo sem 'Alba' er me­ hvÝtt. 'Knightshayes' er lÝtil planta e­a dvergvaxin, krˇnan hvÝt Ý gini­. 'Nymans' er me­ bogsveig­a st÷ngla, d÷kkgrŠnt lauf, blˇm me­ stˇra bletti Ý gininu. 'Phyllis' er kr÷ftug planta, allt a­ 70 sm hß, blˇmin f÷lblß.
     
┌tbrei­sla  
     
Haustv÷ndur
Haustv÷ndur
Haustv÷ndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is