Halldˇr Laxness

"Blóm eru ódauðleg... þú klippir þau í haust og þau vaxa aftur í vor, - einhversstaðar."

Dodecatheon pulchellum
ĂttkvÝsl   Dodecatheon
     
Nafn   pulchellum
     
H÷fundur   (Raf.) Merrill.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Skri­ugo­alykill
     
Ătt   MarÝulykilsŠtt (Primulaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi, skuggi.
     
Blˇmlitur   Rau­rˇfupurpura til hvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   SÝ­la vors til snemmsumars.
     
HŠ­   15-30(-50) sm
     
Vaxtarhra­i   Me­alvaxtarhra­i.
     
 
Skri­ugo­alykill
Vaxtarlag   Pl÷ntur hßrlausar til kirtilhŠr­ar. Mj÷g breytileg, lßgvaxin fÝnger­ tegund, bl÷­ ÷ll Ý hvirfingu vi­ j÷r­.
     
Lřsing   Laufin sporbaugˇtt til ÷fuglensulaga e­a spa­alaga, mjˇkka smßm saman a­ grunni, 1,5-20 sm x 5-25 mm, heilrend til ÷gn bylgju­. Blˇmst÷nglar 4,5-50 sm, sveipir me­ 1-20 blˇm. Blˇm me­ 5 krˇnuflipa, rau­rˇfupurpura til hvÝt, 5-15 mm Ý ■vermßl. Frjˇ■rŠ­ir samvaxir Ý mjˇa, gula pÝpu, 1-2,5 x 1-2 mm. Frjˇhnappar 3-6 mm, gulir til br˙nrau­ir, tengsl slÚtt, br˙nrau­ til purpura. FrŠni ekki stŠkku­. FrŠhř­istennur hvassyddar. FrŠhř­isveggir brothŠttir e­a ■ykkir.
     
Heimkynni   N AmerÝka frß Alaska til Mexikˇ.
     
Jar­vegur   LÚttur, frjˇr, rakaheldinn.
     
Sj˙kdˇmar   Engir.
     
Harka   5
     
Heimildir   1,2
     
Fj÷lgun   Skipting a­ vori e­a hausti, sßning a­ hausti, fremur erfi­ Ý sßningu.
     
Notkun/nytjar   Sem undirgrˇ­ur, Ý steinhŠ­ir, Ý skrautblˇmabe­.
     
Reynsla   Tegundin er breytileg og gjarnan skipt nokku­ ni­ur Ý nokkrar deilitegundir, sem er erfitt a­ greina Ý sundur.
     
Yrki og undirteg.   # ssp. pulchellum - Lauf 5-20 sm, mjˇkka smßm saman ni­ur Ý legginn, blˇmsveipir me­ 4-20 blˇm, frjˇ■rŠ­ir gulir. # ssp. cusickii (Green) Calder & Taylor. FrŠ­hř­isveggir ■ykkir og seigir. Heimk.: V BandarÝkin. # ssp. watsonii (Tidestr÷m) Thompson. Lauf 1,5-4,5 sm, sveipir me­ 1-4 blˇm. Heimk.: V N-AmerÝka. # ssp. macrocarpum (Gray) Taylor & MacBride. Lauf egglaga, mjˇkka mj÷g sn÷gglega a­ leggnum. Heimk.: V BandarÝkin. # ssp. monanthum (Greene) Thompson. Frjˇ■rß­apÝpa br˙nrau­ til purpura. D. pulchellum ssp. pulchellum er ßhugaver­ust til gar­rŠktar og oft seld undir 'Red Wings' e­a 'Victoria'. 'Red Wings' er a­eins um 20 sm a­ hŠ­ me­ d÷kkrˇsrau­ blˇm, vinsŠl og miki­ rŠktu­, sÚrlega gˇ­ Ý steinhŠ­.
     
┌tbrei­sla  
     
Skri­ugo­alykill
Skri­ugo­alykill
Skri­ugo­alykill
Skri­ugo­alykill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is