Halldˇr Laxness

"Blóm eru ódauðleg... þú klippir þau í haust og þau vaxa aftur í vor, - einhversstaðar."

Ulmus rubra
ĂttkvÝsl   Ulmus
     
Nafn   rubra
     
H÷fundur   Muhl.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Rau­ßlmur.
     
Ătt   ┴lmŠtt (Ulmaceae).
     
Samheiti   U. fulva. Michx., Ulmus crispa. Willd., Ulmus pendula. Willd.
     
LÝfsform   Lauffellandi trÚ.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi e­a sˇl.
     
Blˇmlitur   GulgrŠnn.
     
BlˇmgunartÝmi   Snemma vors.
     
HŠ­   8-10 m, nŠr allt a­ 20 m hŠ­ og 15 m breidd Ý heimkynnum sÝnum.
     
Vaxtarhra­i   Vex me­alhratt.
     
 
Vaxtarlag   Lauffellandi trÚ sem ver­ur allt a­ 20 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, krˇnan brei­, hvelfd. ┴rsprotar d˙nhŠr­ir.
     
Lřsing   Lauf 7-18 Î 4-10 sm, egglaga-afl÷ng til afl÷ng-lensulaga, stundum dßlÝti­ sig­laga, ydd e­a odddregin, tvÝsagtennt, skakk-bogadregin og mj÷g ˇj÷fn vi­ grunninn, rau­mengu­ ■egar trÚn laufgast, ■Útt, d÷kkgrŠn og ˇslÚtt ofan, ljˇsari og mj˙k d˙nhŠr­ ne­an. Blˇmin Ý ■Úttum knippum. FrŠflar 5-9, frŠni rau­mengu­. Blˇmin eru tvÝkynja og eru vindfrŠvu­. Aldin allt a­ 2 sm, brei­-oddbaugˇtt e­a kringluleit, ÷gn oddnumin Ý toppinn, rau­-br˙n, d˙nhŠr­. FrŠ Ý mi­junnu.ę
     
Heimkynni   M & S BandarÝkin.
     
Jar­vegur   Frjˇr, dj˙pur, me­alrakur, vel framrŠstur jar­vegur. Sřrustig skiptir ekki mßli.
     
Sj˙kdˇmar   ┴lmsřki.
     
Harka   Z3 og er ekki vi­kvŠmur fyrir frosti.
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Sßning, sveiggrŠ­sla. FrŠi er sß­ Ý sˇlreit strax og ■a­ hefur ■roskast, ■a­ spÝrar oftast ß nokkrum d÷gum. FrŠ sem hefur veri­ geymt spÝrar ekki svona fljˇtt og ■a­ Štti a­ sß ■vÝ snemma vors, ■au ■urfa 2-3 mßna­a forkŠlingu samkvŠmt sumum heimildum. Ůa­ er lÝka hŠgt a­ safna frŠinu égrŠnuĹ (■. e. ■egar ■a­ er full■roska­ en ß­ur en ■a­ hefur ■orna­ ß trÚnu) og sß ■vÝ strax Ý sˇlreit. Ůa­ Štti a­ spÝra mj÷g fljˇtt og hefur ■ß mynda­ stˇrar pl÷ntur Ý lok sumars. Ůegar smßpl÷nturnar eru or­nar nˇgu stˇrar til a­ handfjatla ■Šr, er hver og ein sett Ý sinn pott og ■Šr haf­ar Ý grˇ­urh˙si fyrsta veturinn. Grˇ­ursetji­ ■Šr ß framtÝ­arsta­inn sÝ­la nŠsta vors e­a snemmsumars eftir a­ frosthŠttan er li­in hjß. Ůa­ Štti ekki a­ hafa pl÷nturnar lengur en 2 ßr Ý uppeldisbe­i Ý grˇ­rarst÷­inni, ■ar sem ■Šr mynda stˇlparˇt og ■vÝ er erfitt a­ flytja ■Šr gamlar. SveiggrŠ­sla me­ rˇtarskotum.
     
Notkun/nytjar   ═ be­, sem stakstŠtt trÚ. Vex best Ý frjˇum jar­vegi og fullri sˇl, en er au­rŠkta­ur Ý hva­a me­alfrjˇum jar­vegi sem er svo fremi­ a­ hann sÚ vel framrŠstur. Plantan ■olir allt a­ -10░C. Vex me­alhratt og ver­ur allt a­ 200 ßra gamall Ý nßtt˙runni, en ■ˇtt tegundin sÚ fullkomlega har­ger­, ■rÝfst h˙n yfirleitt ekki ß Bretlandseyjum, er mj÷g vi­kvŠmur fyrir ßlmsřkinni. Ůa­ er engin ÷rugg lŠkning til vi­ ßlmsřkinni (1992) en flestar austurasÝsku (ekki ■ˇ Himalaja tegundir) tegundirnar eru ˇnŠmar fyrir sj˙kdˇmnum svo m÷gulegt er a­ ■rˇa nřja, ˇnŠma blendinga milli innlendra tegunda og hinna. Ţmsir ßlmar mynda blendinga saman frjˇi­ geymist vel og hŠgt er a­ nota ■a­ me­ tegundum sem blˇmstra ß mismunandi tÝmum.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til planta, sem sß­ var til 2009, er Ý sˇlreit 2013.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is