Sigf˙s Da­ason - VŠngjaslßttur
Akureyri
mjög skreytt
reynitrjám.

Sá sem gengi um bæinn
á septemberkvöldi:
dimmur skuggi innfjarðarins
fylgdi honum á aðra hönd hvar sem hann færi,
lifandi, kvikur!
Sálarspegill!

Heilagur lundur
rís í hæðir.
Og gangi maður í lundinn
er hann þar einn með sjálfum sér.

Það gustar um limið
og fuglarnir í björtum trjákrónunum
fælast skóhljóð einmanans
og hviðra með vængjaslætti
yfir höfði hans og úti í myrkrinu.

Og upp fyrir honum rennur þá: hvílík
sú dýrð sem einmananum hlotnast.



Viburnum prunifolium
ĂttkvÝsl   Viburnum
     
Nafn   prunifolium
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Plˇmuber
     
Ătt   Geitbla­sŠtt (Caprifoliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HreinhvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ og frŠi­ ■roskast Ý oktˇber.
     
HŠ­   - 7,5 m og 5 m brei­ur.
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Lauffellandi, hßr og upprÚttur runni, stundum lÝti­ trÚ, allt a­ 9 m hßtt, hli­argreinar lßrÚttar-˙tstŠ­ar, strjßlar. Smßgreinar stinnar, hßrlausar og dßlÝti­ rau­leitar ■egar ■Šr eru ungar.
     
Lřsing   Lauf 9 Î 5 sm, egglaga, oddbaugˇtt, ÷fugegglaga, st÷ku sinnum kringlˇtt, hvassydd, bogadregin e­a fleyglaga vi­ grunninn, fÝn-sagtennt, hßrlaus, mattgrŠn ofan, ljˇsari ne­an, rau­ og gul a­ haustinu. Laufleggir allt a­ 2 sm, dßlÝti­ rau­ir, stundum me­ mj÷g mjˇan vŠng. Blˇmin hreinhvÝt, 6,5 mm Ý ■vermßl, ÷ll frjˇ, Ý nŠstum legglausum sk˙f, sem er allt a­ 10 sm Ý ■vermßl. Krˇnan allt a­ 6 mm Ý ■vermßl. Aldin allt a­ 17 mm, egglaga, d÷kkblß, hrÝmug. Blˇmin eru tvÝkynja og frŠvu­ af skordřrum. Plantan frjˇvgar sig ekki sjßlf.
     
Heimkynni   Austur og austur mi­ N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   LÚttur, sendinn, me­al■ungur, jar­vegur og getur ■rifist Ý fremur m÷grum jar­vegi. Sřrustig skiptir ekki mßli. ŮrÝfst vel Ý ■urrum e­a r÷kum jar­vegi.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z4
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar. FrŠinu er best a­ sß Ý sˇlreit strax og ■a­ hefur nß­ fullum ■roska. SpÝrunin getur veri­ hŠg og stundum tekur h˙n meira en 18 mßnu­i. Ef frŠinu er safna­ ┤grŠnu┤ (■egar ■a­ er ■roska­ en ß­ur en ■a­ er trÚna­) og sß­ strax Ý sˇlreit, Štti ■a­ a­ spÝra nŠsta vor. FrŠ sem hefur veri­ geymt ■arf 2 mßna­a hitame­fer­ og 3 mßna­ kuldame­fer­ og svo getur teki­ ■a­ 18 mßnu­i a­ spÝra. Dreifplanti­ ungpl÷ntunum hverri Ý sinn pott strax og ■Šr eru or­nar nˇgu stˇrar til a­ handfjatla ■Šr og lßti­ ■Šr vaxa ßfram Ý sˇlreit e­a grˇ­urh˙si. Grˇ­ursetji­ ß framtÝ­arsta­inn sÝ­la vors e­a snemmsumars nŠsta ßr. SumargrŠ­lingar eru settir Ý sˇlreit snemmsumars. Setji­ hverja og eina pl÷ntu Ý sinn pott strax og ■Šr fara a­ rŠtast og grˇ­ursetji­ ■Šr a­ vori e­a snemsumars nŠsta ßr. SumargrŠ­lingar eru teknir af hßlftrÚnu­um vi­i, 5-8 sm langir me­ hŠl er hŠgt a­ taka Ý j˙lÝ-ßg˙st og settir Ý sˇlreit. Planti­ ■eim hverjum Ý sinn pott strax og ■eir fara a­ rŠtast. Ůa­ getur veri­ erfitt a­ lßta ■essa grŠ­linga lifa af veturinn. Best er a­ hafa ■ß Ý grˇ­urh˙si e­a sˇlreit ■ar til nŠsta vors ß­ur en grŠ­lingarnir eru grˇ­ursettir Ý be­. HaustgrŠ­lingar eru haf­ir Ý sˇlreit, ■eir Šttu a­ rŠtast snemma nŠsta vor. Setji­ ■ß Ý potta ■egar ■eir eru or­nir nˇgu stˇrir til a­ handfjatla ■ß og planti­ ■eim ˙t a­ sumrinu ef ■eir hafa vaxi­ nˇgu miki­ a­ ÷­rum kosti eru pl÷nturnar haf­ar Ý sˇlreit nŠsta vetur og grˇ­ursetju­ ■Šr nŠsta vor. ----------------- SveiggrŠ­sla ß ßrsprotum fer fram Ý j˙lÝ-ßg˙st. SveiggrŠ­slan tekur 15 mßnu­i.
     
Notkun/nytjar   ═ runnabe­, Ý ■yrpingar, sem stakstŠ­ur runni. Au­rŠktu­ planta, sem ■rÝfst Ý flestum jar­vegsger­um, ˇlÝkt ÷­rum tegundum ŠttkvÝslarinnar vex h˙n vel Ý m÷grum og ■urrum. Vex best Ý frjˇum, dj˙pum, leirkenndum jar­vegi Ý sˇl e­a hßlfskugga. Mj÷g har­ger­ tegund sem ■olir allt a­ ľ 40 ░C. Plantan getur ekki frjˇvga­ sig sjßlf og ■arf erf­afrŠ­ilega ˇlÝkar pl÷ntur Ý kringum sig til a­ geta mynda­ aldin og frjˇ frŠ.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta, sem sß­ var til 1990 og grˇ­ursett Ý be­ 2001, vex hŠgt og kelur lÝti­.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is