Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Viburnum cotinifolium
ĂttkvÝsl   Viburnum
     
Nafn   cotinifolium
     
H÷fundur   D. Don
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Hau­nuber*
     
Ătt   Geitbla­sŠtt (Caprifoliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl e­a hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   HvÝtur me­ bleika slikju.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ, frŠ ■roskast Ý oktˇber.
     
HŠ­   - 3,5 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   ┌tbreiddur, lauffellandi runni, allt a­ 3,5 m hßr. Ungar smßgreinar me­ ■Útta, grßa stj÷rnu-ullhŠringu.
     
Lřsing   Lauf allt a­ 12,5 Î 12 sm, egglaga, sporbaugˇtt e­a hßlfkringlˇtt, endar sn÷gglega Ý l÷ngum oddi e­a er bogadregin Ý oddinn, grunnur bogadreginn. Laufin fÝn-bogtennt e­a nŠstum alveg heilrend, fÝn hrukkˇtt og grß stj÷rnu-ullhŠr­ ofan, ■ÚtthŠr­ari ne­an. Blˇmin hvÝt me­ bleika slikju, brei­-trektlaga, 6,5 mm Ý ■vermßl, Ý hvelfdum, oftast 3-geisla sk˙fum, allt a­ 7,5 sm Ý ■vermßl. Aldin allt a­ 12,5 mm, egglaga, rau­, seinna sv÷rt. Blˇmin eru tvÝkynja (■.e. eru bŠ­i me­ karl- og kven-lÝffŠri) og eru frŠvu­ af skordřrum. Plantan frjˇvgar ekki sjßlfa sig.
     
Heimkynni   Himalaja (Bhutan til Baluchistan).
     
Jar­vegur   LÚttur, sendinn jar­vegur, helst rakur, sřrustig skiptir ekki mßli, runninn en getur vaxi­ Ý mj÷g basÝskum jar­vegi.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z6
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   GrŠ­lingar, sßning. FrŠinu er best a­ sß Ý sˇlreit strax og ■a­ hefur nß­ fullum ■roska. SpÝrunin getur veri­ hŠg og stundum tekur h˙n meira en 18 mßnu­i. Ef frŠinu er safna­ ┤grŠnu┤ (■egar ■a­ er ■roska­ en ß­ur en ■a­ er trÚna­) og sß­ strax Ý sˇlreit, Štti ■a­ a­ spÝra nŠsta vor. FrŠ sem hefur veri­ geymt ■arf 2 mßna­a hitame­fer­ og 3 mßna­ kuldame­fer­ og svo getur teki­ ■a­ 18 mßnu­i a­ spÝra. Dreifplanti­ ungpl÷ntunum hverri Ý sinn pott strax og ■Šr eru or­nar nˇgu stˇrar til a­ handfjatla ■Šr og lßti­ ■Šr vaxa ßfram Ý sˇlreit e­a grˇ­urh˙si. Grˇ­ursetji­ ß framtÝ­arsta­inn sÝ­la vors e­a snemmsumars nŠsta ßr. SumargrŠ­lingar eru settir Ý sˇlreit snemmsumars. Setji­ hverja og eina pl÷ntu Ý sinn pott strax og ■Šr fara a­ rŠtast og grˇ­ursetji­ ■Šr a­ vori e­a snemsumars nŠsta ßr. SumargrŠ­lingar eru teknir af hßlftrÚnu­um vi­i, 5-8 sm langir me­ hŠl er hŠgt a­ taka Ý j˙lÝ-ßg˙st og settir Ý sˇlreit. Planti­ ■eim hverjum Ý sinn pott strax og ■eir fara a­ rŠtast. Ůa­ getur veri­ erfitt a­ lßta ■essa grŠ­linga lifa af veturinn. Best er a­ hafa ■ß Ý grˇ­urh˙si e­a sˇlreit ■ar til nŠsta vors ß­ur en grŠ­lingarnir eru grˇ­ursettir Ý be­. HaustgrŠ­lingar eru haf­ir Ý sˇlreit, ■eir Šttu a­ rŠtast snemma nŠsta vor. Setji­ ■ß Ý potta ■egar ■eir eru or­nir nˇgu stˇrir til a­ handfjatla ■ß og planti­ ■eim ˙t a­ sumrinu ef ■eir hafa vaxi­ nˇgu miki­ a­ ÷­rum kosti eru pl÷nturnar haf­ar Ý sˇlreit nŠsta vetur og grˇ­ursetji­ ■Šr nŠsta vor. ----------------- SveiggrŠ­sla ß ßrsprotum fer fram Ý j˙lÝ-ßg˙st. SveiggrŠ­slan tekur 15 mßnu­i.
     
Notkun/nytjar   ═ bl÷ndu­ runnabe­. --- Au­rŠktu­ planta, sem ■rÝfst Ý flestum jar­vegsger­um, en sÝst ■ˇ Ý m÷grum og ■urrum. Vex best Ý frjˇum, dj˙pum. leirkenndum jar­vegi Ý sˇl e­a hßlfskugga. Ůolir allt a­ ľ 15 ░C. Pl÷nturnar frjˇvga sig ekki sjßlfar, ■urfa a­ vaxa me­ ÷­rum pl÷ntum af s÷mu tegund ef ■Šr eiga a­ geta mynda­ aldin og frjˇ frŠ. Nßskyldur lambarunna (V. lanata), en er ekki eins har­ger­ur og hann.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til ■rjßr pl÷ntur ˙r s÷mu sßningunni sem sß­ var til 2000 og tvŠr grˇ­ursettar Ý be­ 2004 og ein 2006, ■rÝfast vel.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is