Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Fraxinus nigra
ĂttkvÝsl   Fraxinus
     
Nafn   nigra
     
H÷fundur   Marshall
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Svartaskur
     
Ătt   Smj÷rvi­arŠtt (Oleaceae).
     
Samheiti   F. sambucifolia.
     
LÝfsform   Lauffellandi trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl. ŮrÝfst ekki Ý skugga.
     
Blˇmlitur   Purpuralitur.
     
BlˇmgunartÝmi   SÝ­la vors - snemmsumars.
     
HŠ­   - 25 m
     
Vaxtarhra­i   Me­al.
     
 
Vaxtarlag   TrÚ sem ver­ur allt a­ 25 m Ý heimkynnum sÝnum. Greinar sverar, sÝvalar, hßrlausar, upprÚttar. Nßskyldur F. mandshurica, en frßbrug­inn honum a­ ■vÝ leyti a­ svartaskurinn er me­ smß lauf sem eru bogadregin vi­ grunninn og me­ mj÷g grunnar tennur ß j÷­runum.
     
Lřsing   Smßlauf allt a­ 11, legglaus, ÷fuglensulaga, allt a­ 12 sm l÷ng, smßsagtennt, me­ tennur innsveig­ar uppßvi­, d÷kkgrŠn ofan, ljˇsari ne­an, Š­astrengur br˙nir, d˙nhŠr­ir. Blˇmin eru hvorki me­ bikar nÚ krˇnu. Blˇmin eru einkynja (hvert blˇm er anna­ hvort karlkyns e­a kvenkyns, en a­eins anna­ kyni­ er a­ finna ß sama trÚnu, svo ■a­ ver­ur a­ rŠkta trÚ af bß­um kynjum ef Štlunin er a­ fß frŠ). VindfrŠvun. Plantan frjˇvgar sig ekki sjßlf. AldinvŠngur aflangur, snubbˇttur, allt a­ 4 sm langur. Svartaskur lifir Ý allt a­ 150 ßr, sum trÚn allt a­ 250 ßr.
     
Heimkynni   NA N-AmerÝka - Nřfundnaland til Manitoba, su­ur til VirginÝu og Iowa.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, lÝfefnarÝkur, rakur e­a blautur jar­vegur, pH skiptir ekki mßli, en plantan ■rÝfst lÝka Ý basÝskum jar­vegi. Nßtt˙rulegir vaxtarsta­ir eru dj˙pir kaldir flˇar, ßrbakkar og strendur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z7 er ekki vi­kvŠmur fyrir frosti.
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org, http://www.Illinoiswildflowers.info
     
Fj÷lgun   Sßning.
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­ trÚ, Ý bakkant blanda­ra trjß og runnabe­a.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta undir ■essu nafni sem sß­ var til 1988 og grˇ­ursett Ý be­ 2001, kelur lÝti­.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is