Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Daphne mezereum
ĂttkvÝsl   Daphne
     
Nafn   mezereum
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   T÷frasproti (t÷fratrÚ)
     
Ătt   TřsblˇmaŠtt (Thymelaeaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Smßvaxinn, lauffellandi runni
     
Kj÷rlendi   Sˇl til hßlfskuggi
     
Blˇmlitur   Lilla-bleikur til fjˇlublßrau­ur
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ (rÚtt fyrir laufgun)
     
HŠ­   0.6-1,2 m (-1.5 m)
     
Vaxtarhra­i   Me­al
     
 
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
Vaxtarlag   Greinar fßar, oftast ekki greinˇttar, vaxa um ■a­ bil jafnt upp frß stuttum stofni, sveigjanlegar, grßbr˙nar. Ungir sprotar oft d˙nhŠr­ir en ver­a hßrlausir me­ aldrinum.
     
Lřsing   Lauf 3-8 sm, ra­ast Ý gorm ß sprotanum, koma oftast a­ blˇmgun lokinni, legglaus e­a me­ mj÷g stuttan legg, ÷fuglensulaga, endar snubbˇttir e­a yddir, laufin mjˇkka a­ grunni, d˙nhŠr­ og randhŠr­ Ý fyrstu, ver­a hßrlaus me­ aldrinum, mj˙k grßgrŠn einkum ß ne­ra bor­i. Blˇmin legglaus, ilmandi Ý ■Úttblˇma hli­akl÷sum, 2-4 saman ß fyrra ßrs vi­i. Bikar lilla-bleikur til fjˇlublßrau­ur, st÷ku sinnum hvÝtur. PÝpan 5-6 mm, d˙nhŠr­ ß ytra bor­i, flipar allt a­ 5 Î 6 mm, egglaga, snubbˇttir. Aldin skŠrrau­, koll-laga, ß lauflausum, kj÷tkenndum, nŠstum hn÷ttˇttum, mj÷g eitru­um hluta greinanna ne­an vi­ laufin. ATHUGIđ: Allir hlutar pl÷ntunnar eru mj÷g eitra­ir. Ef safi plontunnar kemst Ý snertingu vi­ h˙­ getur hann valdi­ exemi hjß sumum. LÝkar illa ÷ll rˇtarr÷skun og ■a­ Štti a­ planta henni ß framtÝ­arsta­inn eins fljˇtt og hŠgt er. LÝkar heldur ekki a­ vera klippt og ■vÝ Štti ekki a­ snyrta hana nema af brřnni nau­syn.
     
Heimkynni   Evrˇpa, SÝberÝa (vex villt nor­ur a­ 66░N Ý Noregi og SvÝŮjˇ­).
     
Jar­vegur   Me­alleirkenndur og miki­ leirblandinn jar­vegur er hentugur. Hentugt pH er s˙rt, hlutlaust e­a basÝskt. Getur vaxi­ Ý hßlfskugga, helst ■ar sem jar­vegur er rakur
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Haustsßning, sumargrŠ­lingar
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­, Ý framrŠst be­, Ý ■yrpingar, Ý ja­ra. Gˇ­ planta handa břflugum, sem framlei­ir hunang mj÷g snemma ßrs. Blˇmin eru me­ lj˙fan, sŠtan ilm. Ůa­ mß fß grŠnbr˙nan lit ˙r laufi, aldinum og berki.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur komnar ˙r grˇ­rarst÷­ og grˇ­ursettar 1979. einnig eru til ■rjßr pl÷ntur sem voru gefnar Ý gar­inn 1991 og grˇ­ursettat Ý be­ 1990 og 1991. Auk ■ess er til ein planta sem grˇ­ursett var Ý be­ 2000, s˙ er sjßlfsßin Ý Lystigar­inum. Allar ■rÝfast vel. Har­ger­ tegund og hefur veri­ lengi Ý rŠktun Ý Lystigar­inum, blˇmgast og ■roskar aldin ßrlega, sßir sÚr.
     
Yrki og undirteg.   Daphne mezereum f. alba (West) Schelle - er Ý sßningu. Daphne mezereum 'Bowle's White' er rŠktunarafbrig­i me­ hvÝtum blˇmum (ekki Ý Lystigar­inum).
     
┌tbrei­sla  
     
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
T÷frasproti (t÷fratrÚ)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is