Vori­ gˇ­a, grŠnt og hlřtt (Heinrich Heine, ■ř­ing)
Vorið góða, grænt og hlýtt,
græðir fjör um dalinn,
allt er nú sem orðið nýtt,
ærnar, kýr og smalinn.

Kveður í runni, kvakar í mó
kvikur þrastasöngur;
eins mig fýsir alltaf þó:
aftur að fara í göngur.
Crocus chrysanthus
ĂttkvÝsl   Crocus
     
Nafn   chrysanthus
     
H÷fundur   (Herb.) Herb.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Trygg­akrˇkus (Trygg­alilja)
     
Ătt   Sver­liljuŠtt (Iridaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Hnř­i.
     
Kj÷rlendi   SˇlrÝkur vaxtarsta­ur.
     
Blˇmlitur   HvÝtur, gulur, ljˇsblßr.
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ.
     
HŠ­   um 10 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Hř­i hnř­anna er pappÝrs-, le­urkennd e­a eins og eggjaskurn, rifnar Ý hringi vi­ grunninn. Lauf 3-7 talsins, 0,5-2,5 mm brei­, styttri en blˇm, venjulega grßgrŠn.
     
Lřsing   Blˇm gul til appelsÝnugul, stundum rßkˇtt e­a me­ bronslita e­a purpuralita slikju ß ytra bor­i, st÷ku sinnum rjˇmahvÝt; gini­ gult, hßrlaust. Ekkert hulsturbla­. Sto­bl÷­ eru 2. BlˇmhlÝfarbl÷­ eru venjulega 1,5-3-5 sm Î 5-11 mm. Frjˇhnappar gulir, stundum svartleitir ne­st. StÝlar me­ 3 gula e­a appelsÝnugula frŠnissepa.
     
Heimkynni   AlbanÝa, B˙lgarÝa, Grikkland, S J˙gˇslavÝa, A R˙menÝa, V, M & S Tyrkland.
     
Jar­vegur   LÚttur, frjˇr, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   1
     
Fj÷lgun   Fj÷lga­ me­ hli­arhnř­um, hnř­in l÷g­ Ý september ß 6-8 sm dřpi.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, sem undirgrˇ­ur, Ý blˇmaengi, Ý grasflatir.
     
Reynsla   Har­ger­ur, blˇmstrar fyrst allra krˇkustegunda (sumar sortir sennilega blanda­ar pßskakrˇkusum (C. biflorus).
     
Yrki og undirteg.   'Snowbunting' hvÝt blˇm, 'Cream Beauty' ljˇsgul blˇm, 'Zwanenburg Bronze' d÷kkgul/br˙nleit blˇm, 'Skyline' blˇmin ljˇsblß m. dekkri rßkir.
     
┌tbrei­sla   Stˇrblˇma afbrig­i af trygg­akrˇkus (C. chrysanthus) og afbrig­, me­ fj÷lbreytilegri liti en villitegundirnar hafa veri­ valin til rŠktunar. Sumar plantnanna sem eru nefndar ôC. chrysanthus-yrkiö eru form skyld pßskakrˇkus (C. biflorus) e­a blendingar ■essara tveggja tegunda.
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is