Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Helleborus foetidus
ĂttkvÝsl   Helleborus
     
Nafn   foetidus
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Kirtiljˇlarˇs
     
Ătt   SˇleyjarŠtt (Ranunculaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   GrŠnn.
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ.
     
HŠ­   80 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Kirtiljˇlarˇs
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt sem ver­ur allt a­ 80 sm ß hŠ­ og 100 sm Ý ■vermßl. Jar­st÷nglar illa ■roska­ir, blanda­ir st÷nglinum. St÷nglar upprÚttir, har­ir, sÝvalir, laufˇttir, me­ hringlaga ÷r, lifa Ý tv÷ ßr, grŠn til purpuralit, deyja ■egar frŠin hafa ■roskast. Íll laufin st÷ngullauf, le­urkennd, d÷kkgrŠn e­a grßgrŠn, fingru­, flipar 7-10, mjˇ-lensulaga e­a mjˇ-oddbaugˇtt, ydd, mjˇkka a­ grunni, allt a­ 20 x 2 sm, ja­rar grˇf-sagtenntir e­a nŠstum heilrendir, laufleggur allt a­ 20 sm, grŠnn e­a me­ purpuralitar doppur.
     
Lřsing   Blˇmin Ý endastŠ­um, allt a­ 30 sm l÷ngum, blˇmm÷rgum kvÝslsk˙f. Blˇmin ßl˙t, grŠn, oftast me­ purpuralita slikju efst, bj÷llulaga, allt a­ 2 x 2,5 sm, ilma stundum. Bikarbl÷­ nŠstum eins, brei­-÷fugegglaga, ■verstřf­. Hunangskirtlar 8-12, leggstuttir, pÝpulaga, grŠnir. FrŠflar allt a­ 2 mm, frŠvur 3, samvaxnar vi­ grunninn. FrŠhř­i allt a­ 2,5 sm, frŠ d÷kkbr˙n, me­ ljˇst olÝukorn. Allir hlutar tegundarinnar eru eitra­ir og eru eitureinkenni t.d. ˇgle­i, svimi og ˇrß­.
     
Heimkynni   Vog M Evrˇpa og ß Englandi.
     
Jar­vegur   Frjˇr, rakur, mildinn, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   1
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ be­, Ý kanta ß trjß- og runnabe­um.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta sem sß­ var til 2001 og grˇ­ursett Ý be­ 2004 og ein sem sß­ var til 2004 og grˇ­ursett Ý be­ 2008. ŮrÝfst vel Ý gar­inum, t.d. Ý F4-E21 (■ar frß 2008). (2014).
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Kirtiljˇlarˇs
Kirtiljˇlarˇs
Kirtiljˇlarˇs
Kirtiljˇlarˇs
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is