═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Cotoneaster horizontalis
ĂttkvÝsl   Cotoneaster
     
Nafn   horizontalis
     
H÷fundur   Decne.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Hengimispill
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni e­a hßlfsÝgrŠnn
     
Kj÷rlendi   Sˇl e­a hßlfskuggi Ý skjˇli
     
Blˇmlitur   Rau­ me­ hvÝtu
     
BlˇmgunartÝmi   SÝ­la vors til snemmsumars
     
HŠ­   0.3-0,4 (-1 m)
     
Vaxtarhra­i   HŠgvaxta.
     
 
Hengimispill
Vaxtarlag   Lauffellandi-hßlfsÝgrŠnn runni, flatvaxinn, 10-40 sm hßr og 150-180 sm brei­ur. Smßgreinar ˙tflattar, kambskiptar, minna ß fiskidßlk. Jar­lŠgur runni, sem ■ekur vel. Telst hßlfsÝgrŠnn ■ar sem hann fellir laufi­ seint a­ hausti og oft ekki fyrr en komi­ er fram ß vetur.
     
Lřsing   Lauf allt a­ 1,3 sm, hßlfkringlˇtt e­a brei­-oddbaugˇtt, glansandi, d÷kk grŠn. Rau­ir haustlitir. Blˇmin rau­ me­ hvÝtu, st÷k e­a Ý p÷rum, FrŠflar 10-13. Aldin 5 mm, nŠstum hn÷ttˇtt, appelsÝnurau­, kjarnar/frŠ 2-4.
     
Heimkynni   V KÝna.
     
Jar­vegur   Vex Ý hva­a jar­vegi sem er ef hann ervel framrŠstur, me­alfrjˇr, me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   1, http://plantality.com
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ ker, Ý kassa, Ý steinhŠ­ir og bl÷ndu­ be­, ■yrpingar, ja­rar. Au­rŠkta­ur, vinsŠll, hßlfsÝgrŠnn runni. Stofnarnir vaxa Ý fallegu kambmynstri og er einstaklega fallegur upp vi­ vegg, en honum er e­lilegt a­ ■ekja jar­veginn.
     
Reynsla   ŮrÝfst ■okkalega Ý gar­inum en kelur mismiki­ eftir ßrum (0-3). Ůarf skjˇlgˇ­an sta­ til a­ ■rÝfast sem skyldi + kalkrÝkan jar­veg me­ gˇ­ri framrŠslu. Ůar sem hann er grˇ­ursettur upp vi­ vegg, teygir hann sig upp eftir honum og getur ■ß or­i­ 1 m e­a meir ß hŠ­ og anna­ eins ß breidd me­ tÝmanum.
     
Yrki og undirteg.   Fj÷ldi yrkja Ý rŠktun erlendis og eru 'Ascendens', 'Robusta' og 'Saxatilis' Ý rŠktun Ý gar­inum. Ůar fyrir utan mß nefna a­ rŠkta mŠtti afbrig­i­ C. horizontalis v. wilsonii Havemeyer ex Wils. sem er allt a­ 2 m ß hŠ­ erlendis, greinar ˙tstŠ­ar og ni­ursvei­gar, lauf stŠrra en ß a­altegundinni og d÷kkrau­ aldin.
     
┌tbrei­sla  
     
Hengimispill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is