═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Rhododendron minus
ĂttkvÝsl   Rhododendron
     
Nafn   minus
     
H÷fundur   Michx.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Blßfjallalyngrˇs
     
Ătt   Lyngrˇe (Ericaceae).
     
Samheiti   Rhododendron carolinianum Rehd., Azalea chapmanii, Rhododendron chapmanii, Rhododendron punctatum.
     
LÝfsform   SÝgrŠnn runni.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Purpurableikur.
     
BlˇmgunartÝmi   Mitt sumar.
     
HŠ­   1-3 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Runni sem ver­ur 3-3,6 m hßr og ßlÝka brei­ur e­a brei­ari, allt a­ 4,7 m hßr Ý rŠktun.
     
Lřsing   R. minus er tegund sem hefur hreistur. Runninn er breytilegur a­ hŠ­, 1-6 m, sjaldan allt a­ 9 m Ý heimkynnum sÝnum. Runninn er řmist ■Úttvaxinn e­a opinn, ˙tbreiddur. Smßgreinarnar eru me­ hreistur og d÷kk- e­a ljˇsgrŠn sÝgrŠn lauf, breytileg a­ stŠr­ 5 til 12 sm l÷ng og 2-6,5 sm brei­. Laufin eru sumargrŠn, le­urkennd, oftast brei­oddbaugˇtt til lensulaga, efra bor­i­ meira e­a minna hreistrugt. Hreistrin nß nŠstum sama e­a nß ekki saman. Laufoddurinn getur veri­ odddreginn, hvassyddur e­a snubbˇttur. Laufbla­kan er řmist slÚtt e­a innundin. Blˇmskipunin er me­ 4-12 blˇm, oftast endastŠ­. Bestu gar­formin eru bŠ­i me­ endastŠ­ar blˇmskipanir og blˇmskipanir Ý efri bla­÷xlunum e­a eru me­ marga blˇmknappa ß ■eim endastŠ­u. Blˇmin ilma. Krˇnan er mjˇ til brei­ trektaga, dj˙pflipˇtt me­ f÷lgrŠna til appelsÝnulita slikju. Krˇnan er 2-4 sm l÷ng, litir frß purpurableika, bleika, hvÝta og sjaldan f÷lgul. Bikarfliparnir eru 5, ˇreglulegir dßlÝti­ randhŠr­ir. Eggleg er me­ hreistur.
     
Heimkynni   SA N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   S˙r, lÝfefnarÝkur, rakur og einkum vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z4
     
Heimildir   7, http://www.rosebay.org, http://www.davesgarden.com
     
Fj÷lgun   Au­rŠktu­ upp af frŠi.
     
Notkun/nytjar   ═ runnabe­ ■ar sem birtan er sÝu­ til dŠmis gegnum krˇnur trjßa.
     
Reynsla   Planta var keypt 2000 og grˇ­ursett Ý be­ 2004. Vetrarskřling frß 2004 til vors 2007. Dau­ 2010.
     
Yrki og undirteg.   Til eru tv÷ afbrig­i v. minus og v. chapmanii Erlendis er til er ˙rval ˙r nßtt˙runni: ĹKolomokiĺ me­ ljˇsbleik til hvÝt blˇm me­ gulri slikjum, ---- 'Fort Gaines' me­ mildbleik blˇm. ---- 'Rockford' me­ dj˙pbleik blˇm og ---- 'Unity' me­ geislandi bleik blˇm. Kulda■olin yrki hafa veri­ rŠktu­ af kynbˇtam÷nnum og mŠlt er me­ ■eim vestanhafs. Ůa­ eru hin hvÝtblˇma 'Gable's form' og 'White Gem' og hin bleikblˇma 'Helen Cascio' og 'Fairhaven' sem og 'Burn's Yellow' me­ f÷lgul blˇm.
     
┌tbrei­sla   AđRAR UPPLŢSINGAR: Lyngrˇsin er eitru­ og Štti ekki a­ leggja hana sÚr til munns.
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is