Jˇnas HallgrÝmsson - ┌r ljˇ­inu DalvÝsa
Fífilbrekka! gróin grund!
grösug hlíð með berjalautum!
flóatetur! fífusund!
fífilbrekka! smáragrund!
yður hjá ég alla stund
uni best í sæld og þrautum;
fífilbrekka! gróin grund!
grösug hlíð með berjalautum!
Gentiana occidentalis
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   occidentalis
     
H÷fundur   Jakow.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Klettav÷ndur
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   D÷kkblßr.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ.
     
HŠ­   5-8 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Klettav÷ndur
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt me­ bla­hvirfingar og langa jar­st÷ngla, sem geta or­i­ 20 sm langir, lÝka me­ renglur. St÷nglarnir vaxa upp ˙r hvirfingarlaufunum. Laufin eru allt a­ 3,5 x 0,8 sm, hßrlaus, legglaus, skŠrgrŠn, oddbaugˇtt til afl÷ng, hvassydd, lykja um grunninn.
     
Lřsing   Blˇmin eru st÷k, me­ legg og tv÷ gagnstŠ­ sto­bl÷­ sem lÝkjast st÷ngullaufinu. Bikarinn er keilulaga - pÝpulaga, hßrlaus ß yrta bor­i, me­ 5 ■rÝhyrnda flipa, lensulaga, ydda, lengri en hßlf bikarpÝpan og hver me­ lÝtinn flipa. Krˇnan er 4-5 sm, d÷kkblß, trektlaga me­ 5 baksveig­a hvassa odda. Frjˇ■rŠ­ir eru 5, allt a­ 2,5 sm og blßir, festir vi­ grunni krˇnupÝpunnar. Frjˇhnappar eru gulir festir inn Ý 1 sm langa pÝpuna. Eggleg mjˇkkar upp og myndar stÝlinn, frŠni­ er gaffalgreint. Aldinhř­i­ me­ allm÷rg oddvala frŠ .
     
Heimkynni   V Přreneafj÷ll.
     
Jar­vegur   KalkrÝkur, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = www.plant-world-seeds.com/store/view-seed-item/2949, www.asturnatura.com/espicie/gentiana-occidentalis.html
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir. SjaldgŠf og glŠsileg planta me­ m÷rg, d÷kkblß blˇm. H˙n er endemÝsk/einlend og vex hßtt Ý Přreneafj÷llum, Ý yfir 2300 m hŠ­. Greinist frß nßskyldri tegund dvergvendi(G. acaulis) ß ■vÝ a­ klettav÷ndurinn er ■Úttvaxnari og me­ smŠrri lauf.
     
Reynsla   ŮrÝfst vel Ý Grasagar­i ReykjavÝkur. Myndirnar eru teknar Ý Grasagar­i ReykjavÝkur.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Klettav÷ndur
Klettav÷ndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is