Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Colchicum autumnale
ĂttkvÝsl   Colchicum
     
Nafn   autumnale
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Haustlilja
     
Ătt   LiljuŠtt (Liliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt me­ hnř­i.
     
Kj÷rlendi   Sˇl -hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Purpurableikur til hvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   September-oktˇber.
     
HŠ­   15-30 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Haustlilja
Vaxtarlag   Hnř­i 2,5-6 x 2-4 sm, egglaga til hßlfhn÷ttˇtt, hnř­ishř­i d÷kkbr˙nt, himnukennt til le­urkennt, hßls 2-4 sm langur. Lauf 14-35 x 1-7 sm, 3-5, le­urkennd, band-lensulaga til brei­lensulaga, upprÚtt til ˙tstŠ­.
     
Lřsing   Blˇm 1-6, bj÷llulaga, stundum mjˇ-bj÷llulaga. BlˇmhlÝfarbl÷­ 4-6 x 1-1,5 am, mjˇ-oddbaugˇtt til afl÷ng-oddbaugˇtt, purpurableik til hvÝt, st÷ku sinnum tÝgulstrengjˇtt. Frjˇ■rŠ­ir 1-1,6 sm, hßrlausir. Frjˇhnappar gulir, festir ß bakinu, frjˇ gult. StÝlar bognir efst, frŠni nß ni­ur eftir stÝlnum um 3-5 mm. Hř­i 2-6 sm, afl÷ng-egglaga.
     
Heimkynni   V & M Evrˇpa.
     
Jar­vegur   Me­alrakur, vel framrŠstur, rakaheldinn.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   = 1
     
Fj÷lgun   Sßning (nřtt frŠ), skipting ß hnausnum ■egar plantan er Ý dvala. Hnř­i sett ni­ur Ý ßg˙st, 10-15 sm dřpt.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, sem undirgrˇ­ur, Ý kanta.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein g÷mul planta og ÷nnur sem sß­ var til 1987, grˇ­ursett Ý be­ 1991, bß­ar ■rÝfast vel. Me­alhar­ger­ planta sem ß a­ standa ˇhreif­ ßrum saman. Íll plantan er eitru­.
     
Yrki og undirteg.   Yrki­ 'Album Plenum' er me­ ofkrřnd blˇm. Kom Ý gar­inn 2008, ■rÝfst vel og blˇmstrar.
     
┌tbrei­sla  
     
Haustlilja
Haustlilja
Haustlilja
Haustlilja
Haustlilja
Haustlilja
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is