Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Rosa sericea
ĂttkvÝsl   Rosa
     
Nafn   sericea
     
H÷fundur   Lindley
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Flosrˇs
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Rosa omeiensis, R. omeiensis v. pteracantha, R. sericea v. pteracantha.
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur-rjˇmalitur.
     
BlˇmgunartÝmi   Sˇl.
     
HŠ­   240-300 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   UpprÚttur, dßlÝti­ ˙tbreiddur runni, 240-300 sm hßr og um 180-360 sm brei­ur. Greinar 200-400 sm, grßar e­a br˙nar me­ beina e­a bogna, rau­leita ■yrna sem vita upp ß vi­ og sem eru me­ brei­an grunn, beinir e­a bognir, tveir og tveir saman undir laufunum, oft eru gr÷nn ■ornhßr innan um ■yrnana. Axlabl÷­in mjˇ.
     
Lřsing   Laufin sumargrŠn, smßlaufin 7-11 oddbaugˇtt, afl÷ng, e­a ÷fugegglaga, 0,6-3(-7) sm. Hvasstennt vi­ oddinn, snubbˇtt e­a ÷gn ydd, stundum hŠr­ ß ne­ra bor­i, ja­rar me­ einfaldar tennur, oft a­eins ß efri hluta laufsins. SilkihŠr­ ß ne­ra bor­i. Engin sto­bl÷­. BlˇmsŠtin hßrlaus. Blˇmin st÷k ß hli­arleggjum, einf÷ld, 2,5-6 sm Ý ■vermßl. Bikarbl÷­in heilrend, hßrlaus e­a silkihŠr­ ß ytra bor­i, upprÚtt e­a ˙tstŠ­ og eru lengi ß nřpunum. Krˇnubl÷­in oftast 4 sjaldan 5, hvÝt e­a rjˇmalit, sřld Ý endann. Nřpur hn÷ttˇttar til perulaga, ß mjˇum legg, d÷kkfagurrau­ar, skarlatsrau­-appelsÝnugular e­a gular, 0,8-1,5 sm, slÚttar. FrŠ a­eins ne­st Ý nřpunni.
     
Heimkynni   Himalaja, NA Indland, N B˙tan, SV & Mi­ KÝna, Xizang.
     
Jar­vegur   Me­al frjˇr, rakur, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar   ËnŠm fyrir svartroti, mj÷lsvepp og ry­svepp.
     
Harka   H4
     
Heimildir   2, Huxley & al. 1992: The New Royal Horticultural Society Dictionary of Gardening 4, KrŘssmann, G. 1978: Handbuch der Laubgeholze. Band III Berlin - Hamburg, davesgarden.com/guides/pf/go/64873/#b, www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Rosa+sericea
     
Fj÷lgun   Sumar-, sÝ­sumargrŠ­lingar me­ hŠl e­a vetrargrŠ­lingar, ßgrŠ­sla, brumßgrŠ­sla, sveiggrŠ­sla (tekur 12 mßnu­i).
     
Notkun/nytjar   ═ bl÷ndu­ trjß- og runnabe­.
     
Reynsla   Rosa sericea var sß­ Ý Lystigar­inum 1994 og planta­ Ý be­ 2004, vex vel en engin blˇm 2009.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is