Halldˇr Kiljan Laxness - Heimsljˇs

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Rosa virginiana
ĂttkvÝsl   Rosa
     
Nafn   virginiana
     
H÷fundur   Herrm.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Gljßrˇs
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Rosa lucida Ehrh.
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   F÷lbleikur til skŠrbleikur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   Allt a­ 150 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Villirˇs. UpprÚttur einblˇmstrandi runni, oft me­ rˇtarskot, stilkar br˙nrau­ir, allt a­ 150 sm hßir, ■yrnalausir e­a me­ beina ■yrna e­a ni­ursveig­ ■orn Ý p÷rum ß li­unum. LÝka me­ fj÷lm÷rg ■orn ß ungum greinum. Axlabl÷­ breikka upp ß vi­, kirtiltennt.
     
Lřsing   Smßlauf 5-9, ÷fugegglaga til afl÷ng-oddbaugˇtt, ydd, 2-6 sm l÷ng, glansandi grŠn og hßrlaus ß efra bor­i, en a­ ne­an eru ■au hßrlaus e­a d˙nhŠr­ ß Š­astrengjunum. Ja­rar me­ grˇfar, einfaldar tennur nema ne­st. Me­ sto­bl÷­. Blˇmbotn slÚttur e­a me­ kirtil-■ornhßr. Blˇm 1-8, einf÷ld, 5-6,5 sm brei­, me­ lÚttan, sŠtan ilm. Bikarbl÷­ heilrend e­a me­ faeina hli­arsepa, oddur bl÷­ˇttur, kirtilhŠr­ og hŠr­ ß bakhli­inni. ┌tstŠ­, aftursveig­ e­a dottin af a­ blˇmgun lokinni. Krˇnubl÷­ f÷lbleik til skŠrbleik. StÝlar lausir, nß ekki ˙t ˙r blˇminu. FrŠni ullhŠr­. Nřpur 1-1,5 sm brei­ar, hn÷ttˇttar, Ýflatar, purpurarau­ar, slÚttar e­a kirtilhŠr­ar Ý kl÷sum sem hanga lengi ß runnanum. Lauf gul a­ haustinu.
     
Heimkynni   Austur N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   Frjˇr til me­alfrjˇr, vel framrŠstur, fremur lÝti­ rakur, ■olir ekki a­ standa Ý vatni.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z3
     
Heimildir   1, http://www.welt-der-rosen,de/duftrosen/_duftrosen.html, www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName_Rosa+virginiana
     
Fj÷lgun   SÝ­sumargrŠ­lingar me­ hŠl, skifting ß rˇtarskotum ■egar plantan er Ý dvala, sveiggrŠ­sla, (tekur 12 mßnu­i).
     
Notkun/nytjar   ═ trjß- og runnabe­.
     
Reynsla   Gljßrˇsinni var sß­ Ý Lystigar­inum 1988 planta­ Ý be­ 1990 og sß­ 1991, planta­ Ý be­ 1994. Ůessar pl÷ntur kala dßlÝti­, vaxa lÝti­.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is