Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Rosa macrophylla
ĂttkvÝsl   Rosa
     
Nafn   macrophylla
     
H÷fundur   Lindl.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fl÷skurˇs
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl-(hßlfskuggi).
     
Blˇmlitur   Millibleikur e­a dj˙pbleikur til blßpurpura.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   -250-400(-500) sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Runninn ver­ur 250-400(-500) sm hßr og er me­ langar, bogsveig­ar greinar, stilkar eru d÷kkrau­ir til purpuralitir, ■yrnalausir e­a me­ fßa sterklega, beina ■yrna sem vita upp ß vi­, oft Ý p÷rum ß li­unum. Axlabl÷­ venjulega brei­.
     
Lřsing   Smßlauf (7-)9-11 talsins, 2,5-6,5 sm, brei­-oddbaugˇtt til mjˇ-egglaga, ydd e­a odddregin, hßrlaus ß efra bor­i, d˙nhŠr­ og stundum kirtilhŠr­ ß ne­ra bor­i, ja­rar me­ einfaldar tennur e­a tvÝsagtenntir. Sto­bl÷­ brei­. Blˇmleggir og blˇmbotn me­ kirtil■ornhßr. Blˇm 1-5, einf÷ld, millibleik e­a dj˙pbleik til blßpurpura, 5-7,5 sm brei­. Bikarbl÷­ nŠstum jafnl÷ng og krˇnubl÷­in, heilrend, ■ornhŠr­ og dßlÝti­ kirtilhŠr­ ß bakhli­inni, breikka Ý oddinn, upprÚtt og langŠ ß nřpunni. StÝlar lausir, ekki framstŠ­ir, frŠni ullhŠr­. Nřpur 2,5-4(-7) sm, hßlfhn÷ttˇttar til fl÷skulaga me­ hßls efst, hßrau­ar og me­ kirtil■ornhßr.
     
Heimkynni   Himalaja frß Pakistan austur til V KÝna.
     
Jar­vegur   Me­alrakur, me­alfrjˇr, me­alv÷kvun, ■olir ekki vatnsˇsa jar­veg.
     
Sj˙kdˇmar   Vi­kvŠmur fyrir hunangssvepp.
     
Harka   Z7
     
Heimildir   1, KrŘssmann, G. 1978: Handbuch der Laubgeholze. Band III Berlin - Hamburg, davesgarden.com/guides/pf/go/168822/#b, www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Rosa+macrophylla
     
Fj÷lgun   Sßning, sumar-, sÝ­sumar- e­a vetrargrŠ­lingar, ßgrŠ­sla, brumßgrŠ­sla, sveiggrŠ­sla (tekur 12 mßn­i).
     
Notkun/nytjar   ═ bl÷ndu­ trjß- og runnabe­.
     
Reynsla   Fl÷skurˇsinni hefur tvisvar veri­ sß­ Ý Lystigar­inum, annarri var sß­ 1989 og planta­ Ý be­ 1994, hinni var sß­ 1990 og planta­ Ý be­ 1992. Bß­ar kˇlu miki­ og voru dau­ar 2008. Ein planta sem sß­ var 1990 og var planta­ Ý be­ 1993 vex ■ˇ vel, engin blˇm 2009.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is