Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Asperula tinctorica
ĂttkvÝsl   Asperula
     
Nafn   tinctorica
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Litunarsystir
     
Ătt   M÷­ruŠtt (Rubiaceae).
     
Samheiti   G. triandrum
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ.
     
HŠ­   - 80 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Litunarsystir
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt. St÷nglar allt a­ 80 sm, upprÚttir e­a ˙tafliggjandi, ˇgreindir e­a greindir, 4-hyrndir me­ renglur, meira e­a minna hßrlausir. Ne­ri laufin 6 Ý kransi, ■au efri oftast gagnstŠ­, allt a­ 50 x 3 mm, egglaga, bandlaga til lensulaga, hvassydd e­a snubbˇtt, ja­rar ni­urorpnir og dßlÝti­ sn÷rp ß j÷­runum, hßrlaus e­a stutt-d˙nhŠr­.
     
Lřsing   Blˇm me­ legg Ý gisnum 3-greindum kvÝslsk˙f, hvÝt (rau­ Ý kn˙ppinn), blˇmleggir allt a­ 3 mm. Sto­bl÷­ oddbaugˇtt til egglaga, ydd e­a snubbˇtt, stundum randhŠr­. Krˇna trektlaga til pÝpulaga, pÝpan allt a­ 3 mm, flipar 3 allt a­ 3 mm, hßrlausir e­a d˙nhŠr­ir. Aldin allt a­ 2 mm brei­, hßrlaus, dßlÝti­ sn÷rp og kornˇtt.
     
Heimkynni   Evrˇpa.
     
Jar­vegur   Me­alfrjˇr, grřttur, sendinn, fremur ■urr, en rakaheldinn.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1, www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Asperula+tinctoria, www.luontoportti.com/suomi/en/kukkakasavit/dyers-woodruff
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­. RŠturnar eru nota­ar til litunar, liturinn rau­ur, skŠr og endingagˇ­ur.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta sem sß­ var til 1975 og grˇ­ursett Ý be­i­ (N7-A) 1990. ŮrÝfst mj÷g vel.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Litunarsystir
Litunarsystir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is