Jˇn Helgason - ˙r ljˇ­inu ┴ Rau­sgili
Hugrökk teygist á háum legg
hvönnin fram yfir gljúfravegg,
dumbrauðu höfði um dægrin ljós
drúpir hin vota engjarós.


Clematis viticella ĹKermesinaĺ
ĂttkvÝsl   Clematis
     
Nafn   viticella
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form   ĹKermesinaĺ
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fagurbergsˇley
     
Ătt   SˇleyjarŠtt (Ranunculaceae)
     
Samheiti   Clematis kermesina rubra, Clematis viticella v. kermesina
     
LÝfsform   Hßlfrunni - klifurrunni
     
Kj÷rlendi   Sˇl og skjˇl
     
Blˇmlitur   Dj˙prau­ur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-september
     
HŠ­   2-3 m (-4 m)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Fagurbergsˇley
Vaxtarlag   Mj÷g blˇmviljugur, stˇr og kr÷ftugur klifurrunni me­ fja­urskipt lauf. Ver­ur 2-3 m hßr og 1-1,5 m brei­ur.
     
Lřsing   Lauf grŠn haust, vor og sumar. Sterk dj˙prau­ blˇm me­ 4 brei­ bikarbl÷­ 6 sm Ý ■vermßl og me­ hvÝts bletti vi­ grunninn me­ svarta frŠfla, blˇm frß mi­ju sumri fram ß haust. GlŠsileg, hßrau­ litbrig­i lita blˇmin ß ■essum kr÷ftuga og blˇmviljuga yrki Yrki­ kom fram rÚtt eftir 1880 Ý vel■ekktri, franskri grˇ­rarst÷­, Lemoine. BlˇmhlÝfarbl÷­in eru 4 og me­ grŠna odda ■egar blˇmi­ springur ˙t annars eru ■au rau­leit og me­ skÝnandi hvÝtan grunn og ja­rarnir vefjast innundir sig, skŠrir litirnir umlykja mi­ju me­ sv÷rtum frŠflum.
     
Heimkynni   Yrki.
     
Jar­vegur   LÚttur jar­vegur, frjˇr, rakur en vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   H4
     
Heimildir   http://www.thegardencentregroup.co.uk/item/Clematis/Kermesina/UXX#ixzz26iG8NpTM, http://www.diggingdog.com, http://apps.rhs.org.uk
     
Fj÷lgun   Fj÷lga­ me­ sveiggrŠ­slu e­a grŠ­lingum af hßlftrÚnu­um vi­i.
     
Notkun/nytjar   ┴ veggi e­a grindur Ý gˇ­u skjˇli og sˇl. HŠgt a­ rŠkta Ý keri sem er a.m.k. 45 sm dj˙pt og breitt. Grˇ­ursetji­ Ý rakaheldinn, vel framrŠstan jar­veg me­ rŠturnar Ý skugga og stilkana laufi­ og blˇmin Ý sˇlinni e­a hßlfskugga.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta undir ■essu nafni, sem sß­ var til 1990 og grˇ­ursett Ý be­ 2001. ŮrÝfst mj÷g vel og blˇmstrar miki­.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   AđRAR UPPLŢSINGAR: Til eru fleiri en 300 yrki me­ nafni af Clematis og enn fleiri villtar tegundir. ┌rvali­ er me­ miki­ af blˇm, fallegt lauf sem lÝti­ ■arf a­ hafa fyrir og skrautlega frŠkolla. Noti­ bergsˇleyjar (Clematis spp.) til a­ ■ekja trjßstubba og dau­ trÚ sem sto­grind, pergˇlur/laufg÷ng/lauf■ak e­a klifurgrindur, veggi og hßa runna. ŮŠr eru helst grˇ­ursettar fremur grunnt ß svala vel framrŠsta sta­i me­ moltu e­a lauf til a­ skyggja ß ■Šr ne­st og sjßi­ til ■ess a­ ■Šr hafi eitthva­ til a­ klifra upp eftir. Clematis tegundir geta veri­ sumargrŠnir e­a sÝgrŠnir runnar e­a jurtkenndir fj÷lŠringar, flestar klifrandi me­ laufˇttum vafstilkum og oft me­ skrautleg blˇm. Sumar tegundanna eru me­ fallega d˙nkennda frŠkolla ß haustin. Vitacella-gr˙ppan eru sumargrŠnir, klifrandi runnar, oftast me­ fja­urskipt lauf og dr˙pandi, einf÷ld e­a ofkrřnd, opin-bj÷llulaga blˇm, smß e­a me­alstˇr, myndast ß sprotum frß fyrra ßri ß sumrin og snemmhausts. ┴­ur en grˇ­ursett er, er vel rotnu­um h˙sdřraßbur­i e­a moltu og alhli­a ßbur­i blanda­ vel og vandlega saman vi­ moldina Ý holunni. Planti­ me­ hvirfil hnaussins 5-7,5 sm dj˙pt ■vÝ a­ ■ß eru meiri lÝkur ß a­ sprotar vaxi ne­an jar­vegsyfirbor­sins. Haldi­ grunni pl÷ntunnar Ý skugga og sv÷lum undir jar­vegsyfirbor­inu e­a lagi af smßsteinum e­a hellum.
     
Fagurbergsˇley
Fagurbergsˇley
Fagurbergsˇley
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is