Í morgunsáriđ - Ragna Sigurđardóttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Clematis hexapetala
Ćttkvísl   Clematis
     
Nafn   hexapetala
     
Höfundur   Pallas.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Brúnabergsóley
     
Ćtt   Sóleyjarćtt (Ranunculaceae)
     
Samheiti   C. angustifolia Jacq. v. angustifolia; C.lasiantha Fisch.; C. recta subsp angustifolia; C. sibirica; C. hexapetala
     
Lífsform   Fjölćr jurt
     
Kjörlendi   Sól
     
Blómlitur   Hvítur
     
Blómgunartími   Júní-ágúst
     
Hćđ   30-100 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Brúnabergsóley
Vaxtarlag   Uppréttur fjölćringur.
     
Lýsing   Fjölćr jurt, upprétt, 30-100 sm há, klifrar ekki. Stilkar greindir eđa greinalausir, greinar međ 8-12 grunnar grópar, lítillega dúnhćrđir, verđa hárlausir. Laufin 1- eđa 2-fjađurskipt, laufleggir 0,5-2 sm, endaflipi bandlensulaga, oddbaugóttur eđa bandlaga, 1,5-10× 0,1-2(2,6) sm, leđurkennd, ögn dúnhćrđ bćđi ofan og neđan eđa nćstum hárlaus og netćđótt, grunnur fleyglaga, laufin heilrend, ydd til snubbótt. Grunnćđar áberandi bćđi á neđra og efra borđi. Skúfar endastćđir eđa axlastćđir, (1-)3 til margblóma, blómskipunarleggur 5-8,5 sm, stođblöđ eins og laufblöđin eđa óskipt, lensulaga. Blóm hvít, einföld, smá, 2,5-4 sm í ţvermál. Blómleggur 1-7 sm, smádúnhćrđur til nćstum hárlaus. Bikarblöđ (4 eđa) 5 eđa 6(-8), hvít, útstćđ, mjó-öfugegglaga til mjó-aflöng. 1-2,5 sm löng, 0,3 - 1 sm breiđ, jađrar bylgjóttir, floshćrđ eđa hárlaus nema floshćrđ á jöđrunum á neđra borđi, hárlaus á efra borđi bogadregin eđa nćstum ţverstýfđ í oddinn. Frćflar 6-9 mm, hárlaus, frćflar mjó-aflangir, 2,6-3,2 mm, oddur ögn broddydd, frjóhnappar gulir, frjóţrćđir grćnhvítir. Eggleg dúnhćrđ. Stíll 5,5-8 mm, ţétt ullhćrđur. Smáhnetur öfugegglaga, 2,5-3,5 × 2-3 mm, dúnhćrđara, stíll langćr 1,5-3 sm, fjađurlíkur.
     
Heimkynni   Kína, Kórea, Mansjúría, Mongólía, A Síberia
     
Jarđvegur   Léttur, frjór, vel framrćstur
     
Sjúkdómar  
     
Harka  
     
Heimildir   www.eFloras.org Flora of China, http://www.dematis.hull.ac.uk, http://www.joycreek.com
     
Fjölgun   Sáning, skipting
     
Notkun/nytjar   Clematis hexapetala er góđ í miđju beđi eđa í kanti eđa í keri eđa inn á milli runna. Snyrt vel erlendis í lok vetrar. Klippt rćkilega ađ vorinu.
     
Reynsla   Í Lystigarđinum er til ein planta sem vex vel og blómstrar mikiđ.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla  
     
Brúnabergsóley
Brúnabergsóley
Brúnabergsóley
Brúnabergsóley
Brúnabergsóley
Brúnabergsóley
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is