Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Cremanthodium ellisii
ĂttkvÝsl   Cremanthodium
     
Nafn   ellisii
     
H÷fundur   (Hook. f.) Kitam.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fjallalotkarfa*
     
Ătt   K÷rfublˇmaŠtt (Asteraceae)
     
Samheiti   Werneria ellisii Hook.f. (Basionym); Cremathodium plantagineum f. ellisii Hook.f.) R.D.Good., Senecio kunawarensis N.C.Nair
     
LÝfsform   Fj÷lŠringur.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Purpurarau­ur til gulur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ til september.
     
HŠ­   5-60 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Fjallalotkarfa*
Vaxtarlag   Plantan myndar br˙sk. Grunnlauf me­ legg, egglaga til afl÷ng, hßrlaus, heilrend e­a tennt, sjaldan flipˇtt, fallegur fj÷lŠringur oftast me­ eitt stˇrt, ßl˙tt blˇm, karfan er ß stuttum, sterklegum, allt a­ 30 sm hßum st÷ngli.
     
Lřsing   Grunnlaufin eru ß l÷ngum legg me­ vŠngi, minna ß lauf ß grŠ­is˙ru, ÷fugegglaga til ÷fuglensulaga oftast 5-15 sm l÷ng, hßrlaus og me­ greinilegar, gisnar tennur. Ne­ri hluti st÷ngulsins er hŠr­ur, efri hlutinn er me­ stßlgrß ullhŠringu. St÷ngullauf stakstŠ­, legglaus, heilrend e­a me­ fßeinar tennur, lykja um st÷ngulinn, ver­a smŠrri eftir ■vÝ sem ofar dregur ß st÷nglinum. Trefjˇtt, visin lauf mynda oft hj˙p vi­ grunn pl÷ntunnar. Grˇfger­ur ne­anjar­arst÷ngullinn geymir nŠrinarefni og gerir pl÷ntunni kleift a­ fara a­ vaxa nŠsta vor, ■ess vegna getur plantan vaxi­ ■ar sem snjˇr liggur lengi fram eftir og vaxtarskei­i­ er ■ar af lei­andi stutt. Skri­ulir jar­st÷nglarnir gerir m÷gulegt a­ skipta pl÷ntunni, sem er gott ß st÷­um ■ar sem jar­vegur og skri­ur eru ß hreyfingu vegna frosts og vatnsrofs. Ůa­ er lÝka ßstŠ­a ■ess a­ plantan hefur tilhneigingu til a­ vaxa Ý meira e­a minna stˇrum brei­um. Blˇmk÷rfurnar eru 4-7 sm Ý ■vermßl, anna­ hvort stakstŠ­ar er­ nokkrar saman. D÷kk (oft grŠnleit) hvirfingarblˇm eru umkrřnd af gulum, geislandi, mjˇoddbaugˇtt tungublˇmum, 2,5 sm l÷ngum. K÷rfur 1-5, ßl˙tar, me­ svart-grßar reifar, reifabl÷­ mjˇlensulaga, oft ■akin d÷kku ullhßri. Bi­an er hvÝt.
     
Heimkynni   KÝna, A & V Himalaja, Indland, Nepal.
     
Jar­vegur   Malarborinn, lÝfefnarÝkur, rakur.
     
Sj˙kdˇmar   Engir.
     
Harka   6
     
Heimildir   www.kadel.cz/flora/e/kvCard.asp-Id=7198.htm, MING CAN
     
Fj÷lgun   FrŠi er sß­ a­ vorinu, rÚtt a­eins ■aki­ mold, spÝrar ß 1 mßnu­i vi­ 16-21 ░C. Skipting snemma vors e­a a­ haustinu. GrŠ­lingar sÝ­sumars.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Har­ger­ fjallaplanta.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   Vex Ý graslendi og skri­um Ý heimkynnum sÝnum.
     
Fjallalotkarfa*
Fjallalotkarfa*
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is