Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Tussilago farfara
ĂttkvÝsl   Tussilago
     
Nafn   farfara
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 865 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   HˇffÝfill
     
Ătt   Asteraceae (K÷rfublˇmaŠtt)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex Ý frjˇum, r÷kum jar­vegi vi­ h˙s og bŠi og me­fram vegum, miki­ til Ý r÷sku­um svŠ­um.
     
Blˇmlitur   Gulur
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ
     
HŠ­   0.10-0.20 m
     
 
HˇffÝfill
Vaxtarlag   A­ vori vaxa upp upprÚttir blˇmst÷nglar sem bera eina endastŠ­a k÷rfu, 10-20 sm ß hŠ­. St÷nglar ■Úttbl÷­ˇttir brei­fŠttum, stuttum, a­lŠgum, br˙nfjˇlublßum hreisturbl÷­um sem framlei­a ■ˇ nŠr enga fŠ­u fyrir pl÷ntuna. A­ blˇmgun lokinni spretta stˇr hˇfalaga bl÷­ upp af skri­ulum jar­st÷nglum. Jurtin safnar for­a Ý jar­st÷ngla yfir sumari­, en ■a­ gerir henni kleift a­ mynda blˇm og bl÷­ snemma nŠsta vors.
     
Lřsing   Grunnbl÷­in ß l÷ngum, gildum, lˇhŠr­um bla­stilkum. Bl÷­kur hˇflaga, nřrlaga e­a hjartalaga, ˇreglulega tenntar, 5-20 sm Ý ■vermßl, hßrlaus ß efra bor­i en hvÝtlˇhŠr­ ß ne­ra bor­i. Blˇmk÷rfurnar endastŠ­ar, yfirleitt bara ein ß hverjum st÷ngli, hver karfa 2-3 sm Ý ■vermßl. Geislinn gulur me­ m÷rgum, afar mjˇum tungukrˇnum (hver um Ż-1mm Ý ■m). Hvirfilblˇmin gul, pÝpukrřnd, me­ fimmtenntri, 3 mm brei­ri krˇnu. FrŠflar 5, samgrˇnir Ý hring um stÝlinn, sem hefur klofi­ frŠni. Reifabl÷­ k÷rfunnar grŠn til ja­ranna, en br˙nfjˇlublßleit Ý oddinn og vi­ mi­taugarnar Ý einf÷ldum, a­lŠgum kransi,. Blˇmgast Ý aprÝl-maÝ. L═K/L═KAR: Engar. Au­■ekktur ß ■Úttbl÷­ˇttum st÷nglum og stˇrum, grˇfstilku­um bl÷­um sem minna ß lÝtinn rabbarbara.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Sey­i at bl÷­um (tvŠr teskei­ar Ý pela af vatni) var fyrrum nota­ vi­ slŠmum hˇsta (tussilago er dregi­ af tussis, hˇsti). Ekki skal drukki­ meir en tveir bollar ß dag, ■arf a­ vera vel sŠtt. ŮvÝ hefur veri­ haldi­ fram, a­ Ý pl÷ntunni sÚ efni, sem getur valdi­ krabbameini. Smyrsl af bl÷­um er mj÷g grŠ­andi. ═ Noregi voru bl÷­in l÷g­ ß nßrahaul." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Nokku­ algengur Ý nßgrenni ReykjavÝkur og er vÝ­a ß su­urlandi, annars sta­ar sjaldgŠfur e­a ˇfundinn. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Evrˇpa, Azerbaijan, Kanada, FŠreyjar, MexÝkˇ, Nřja Sjßlannd, Turkmenistan, N AmerÝka.
     
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
HˇffÝfill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is