Í morgunsáriđ - Ragna Sigurđardóttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Silene uniflora
Ćttkvísl   Silene
     
Nafn   uniflora
     
Höfundur   Roth, Ann. Bot. (Usteri) 10: 46. 1794.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Holurt
     
Ćtt   Caryophyllaceae (Hjartagrasaćtt)
     
Samheiti   Cucubalus alpinus Lam. Oberna alpina (Lam.) Ikonn. Oberna uniflora (Roth) Ikonn. Silene maritima With. Silene inflata subsp. maritima (With.) Cajander Silene maritima subsp. alpina (Lam.) Nyman Silene vulgaris subsp. maritima (With.) Á. Löve & D. Löve
     
Lífsform   Fjölćr jurt
     
Kjörlendi   Vex á melum og söndum. Algeng um allt land ţar sem malarborinn jarđvegur eđa vikur er fyrir hendi, ekki síst á örćfunum.
     
Blómlitur   Hvítur (gulhvítur)
     
Blómgunartími   Júní-júlí
     
Hćđ   0.10-0.30 m
     
 
Holurt
Vaxtarlag   Fjölćr planta međ mörgum greinóttum, uppsveigđum eđa jarđlćgum stönglum, sem vaxa upp af sömu rót, 10-30 sm á hćđ. Öll er plantan hárlaus.
     
Lýsing   Laufblöđin gagnstćđ, kjötkennd, lensulaga eđa mjóoddbaugótt, heilrend, lensulaga, 1-2 sm á lengd. Blómin fimmdeild, stór, fá saman eđa stök á stöngulendum. Krónan hvít, um 2 sm í ţvermál. Krónublöđin 1,5-2,5 sm á lengd, klofin í oddinn og ţá talađ um ađ krónublöđ séu sýld. Bikarinn um 1,5 sm á lengd, oftast fimmtenntur, uppblásinn og samblađa, klukkulaga, bleikfjólublár međ dekkra ćđaneti. Í hverju blómi eru 10 frćflar og ein frćva. Frćflar međ dökkum frjóhirslum og frćva međ fjórum til sex stílum. Hýđiđ hnöttótt, fremur dökkt, egg- eđa hjartalaga. Blómgast í júní-júlí. LÍK/LÍKAR: Engar, auđţekkt á útblásnum bikar.
     
Jarđvegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Rótina má mala og nota sem mjöl. Međ blómunum var kláđi lćknađur. M. a. vegna ţess ađ tegundin er algeng, vex ţar sem ettir henni er tekiđ og hefur sérkennilegan uppblásinn bikar, eru til á henni mörg nöfn. Af ţeim má nefna: Blöđrujurt, fálkapungur, flugnapungur, galtarpungur, melapungur, prestapungur og pungagras. Nafniđ hjartagras er dregiđ af lögun aldina en laxerarfi af örvandi niđurgangsverkun plöntunnar. Börn kalla hana oft flugnabú eđa flugublóm, af ţví ađ flugur álpast niđur í belgvíđan bikarinn. Útbreiddur misskilningur er ađ plantan sé flugnaćta." (Ág.H.)
     
     
Útbreiđsla   Algeng um mestallt landiđ. Önnur náttúruleg heimkynni t.d.: Evrópa, Nýja Sjáland, Rússland, N Ameríka.
     
Holurt
Holurt
Holurt
Holurt
Holurt
Holurt
Holurt
Holurt
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is