Mßlshßttur
Eigi fellur tré við hið fyrsta högg.
Rumex longifolius
ĂttkvÝsl   Rumex
     
Nafn   longifolius
     
H÷fundur   DC., Fl. Franc. (ed. 3) 5 : 386 (1815)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
     
Ătt   Polygonaceae (S˙ruŠtt)
     
Samheiti   Rumex domesticus Hartm.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr
     
Kj÷rlendi   SlŠ­ingur kringum bŠi, ß ruslahaugum, me­fram vegum. Myndar gjarnan ■Úttar brei­ur Ý landi sem fellur Ý ˇrŠkt.
     
Blˇmlitur   GrŠnleit blˇmhlÝfarbl÷­ mest ßberandi
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ
     
HŠ­   0.50-1.30 m
     
 
Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
Vaxtarlag   St÷nglar sÝvalir, upprÚttir, stinnir, gßrˇttir og trÚnast me­ aldrinum, 50 - 130 sm ß hŠ­ og jafnvel hŠrri vi­ bestu a­stŠ­ur.
     
Lřsing   Bl÷­in eru stˇr, stilku­, brei­lensulaga, me­ sterklegum mi­streng, og slÝmkenndu slÝ­ri vi­ bla­fˇtinn, 50-130 sm ß hŠ­. Stofnbl÷­in allt a­ 15-30 sm ß lengd og 5-10 sm ß breidd en st÷ngulbl÷­in minni og ß stytri stilk. Blˇmskipunin er ■Útt og blˇmm÷rg Ý mj÷g l÷ngum, greinˇttum klasa ß st÷ngulendum. Blˇmin tvÝkynja, leggju­. BlˇmhlÝfin 6-bla­a. Innri blˇmhlÝfarbl÷­in ■rj˙ lykja ■Útt um aldini­, ver­a stˇr, sporbaugˇtt e­a hjartalaga me­ aldrinum, tennt. Ůau ytri eru mjˇrri og styttri, grŠn me­ rau­umja­ri og beygjast ni­ur me­ aldrinum. FrŠflar 6. Ein ■rÝstrend frŠva me­ ■rj˙, rau­ og greind frŠni. Aldin hnot, ■roskar miki­ af frŠi og getur or­i­ hi­ argasta illgresi vi­ vŠnleg skilyr­i. Blˇmgast Ý j˙nÝ-j˙lÝ. L═K/L═KAR: Engar.
     
Jar­vegur   Vex best Ý dj˙pum, frjˇum, me­alr÷kum jar­vegi.
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Plantan er s÷g­ barkandi, styrkjandi, hŠg­aaukandi, blˇ­hreinsandi, varna rotnun, ■vagaukandi og rˇandi. Af sey­i ferskra bla­a drekkist einn bolli ■risvar ß dag og ■ˇtti ■a­ gott vi­ ni­urgangi, lifrarsj˙kdˇmum, har­lÝfi, skyrbj˙gi, holdsveiki og heimakomu. Ey­ir ˙tbrotum, klß­a og kvillum Ý h˙­ sÚ sey­i­ nota­ til ■votta. LÝka mß b˙a til smyrsl ˙r bl÷­um. RŠtur og frŠ hafa svipa­a verkun. Fersk bl÷­ eru hollt kßlmeti. ┌r bl÷­um fŠst grŠnn og sterkgulur litur. Nafni­ fardagagras (-kßl) bendir til ■ess a­ menn hafi fyrst teki­ bl÷­in um fardagaleyti­. Njˇli er e. t. v. algengasta nafni­ ß tegundinni. Njˇli getur merkt grˇfan, trÚna­an st÷ngul. Gott var a­ byrja slßtt, ■egar njˇli var kominn ß heimuluna". (┴g.H.) Bl÷­ njˇlans er mj÷g hollt kßlmeti Ý s˙pur og grauta, ekki einungis fyrir ■ß sem eru hraustir og heilbrig­ir, heldur einnig fyrir veika sem ■ola illa annan mat.
     
     
┌tbrei­sla   Algeng vi­ h˙s og bŠi um mestallt land. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Andorra, Azerbaijan, Kanada , KÝna, Danm÷rk, FŠreyjar, Finnland, Frakkland, Ůřskaland, GrŠnland, Japan, MexÝkˇ, Noregur, Per˙, R˙ssland, Spßnn, SvÝ■jˇ­, Stˇra Bretland og N AmerÝka.
     
Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
Njˇli (Heimula, Heimulunjˇli)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is