Jón Helgason - úr ljóđinu Á Rauđsgili
Hugrökk teygist á háum legg
hvönnin fram yfir gljúfravegg,
dumbrauðu höfði um dægrin ljós
drúpir hin vota engjarós.


Argentina anserina
Ćttkvísl   Argentina
     
Nafn   anserina
     
Höfundur   (L.) Rydb. - Mem. Dept. Bot. Columbia Coll. 2, 159. 1898.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Tágamura (silfurmura)
     
Ćtt   Rosaceae (Rósaćtt)
     
Samheiti   Argentina argentea Rydb. Argentina vulgaris Lam. Dasiphora anserina (L.) Raf. Fragaria anserina (L.) Crantz Potentilla argentina Huds. Potentilla egedii Wormsk. ex Oeder Potentilla yukonensis Hultén Potentilla egedii subsp. yukonensis (Hultén) Hultén Argentina anserina var. concolor (Ser.) Rydb. Potentilla anserina var. vulgaris Hayne Potentilla anserina var. yukonensis (Hultén) B.Boivin
     
Lífsform   Fjölćr jurt
     
Kjörlendi   Vex í sendnum jarđvegi einkum nćrri sjó eđa međfram ám. Finnst einnig í graslendi, engjum, högum, vegköntum, hlađvörpum og órćktarlandi. Algeng á láglendi en fátíđari eđa sjaldséđ upp til heiđa og dala. (Finnst upp 2400 m hćđ erlendis).
     
Blómlitur   Gulur
     
Blómgunartími   Júní-júlí
     
Hćđ   0.05-0.15 m
     
 
Tágamura (silfurmura)
Vaxtarlag   Stönglar langir, jarđlćgir, renglulegir og oft rauđleitir. Ţeir skjóta rótum međ nokkru millibili og á ţeim stöđum koma upp nýjar blađhvirfingar. Geta renglur orđiđ mjög langar eđa allt ađ 90 sm á lengd. Blómstönglar 5-15 sm á hćđ.
     
Lýsing   Blöđin stilkstutt, stakfjöđruđ međ 5-12 pörum smáblađa. Smáblöđin öfugegglaga eđa lensulaga, gróftennt, ţétt-silfurhćrđ á neđra borđi, stundum einnig silfurhćrđ á efra borđi en ţá í mun minna mćli. Fremstu smáblöđin stćrst en minnka eftir ţví sem nćr dregur blađstilk, Blómin fimmdeild, gul, stakstćđ á uppsveigđum, mjúkhćrđum, löngum, leggjum. Krónublöđin öfugegglaga u.ţ.b. helmingi lengri en bikarinn, 2-2,5 sm í ţvermál. Bikarinn grćnn, tvöfaldur. Fimm mjóir utanbikarflipar á milli bikarblađanna, yfirleitt jafnlangir eđa heldur lengri en bikarblöđin. Margir frćflar og margar frćvur. LÍK/LÍKAR: Engar. Blómgast í júní. Í eldri flórum og mörgum öđrum heimildum sem Potentilla anserina L. - Sp. pl. 1: 495. 1753
     
Jarđvegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   ?Gömul og víđkunn lćkningaplanta, og voru allir hlutar hennar notađir, rćtur, stönglar, blöđ og frć. Gćta verđur ţess ađ geyma ţurrkuđ blöđ á ţurrum stađ, ţví ađ annars draga ţau til sín raka loftsins og skemmast. Jurtin ţótti barkandi, svitadrífandi, uppleysandi og styrkjandi og brúkađist ţví viđ niđurgangi, blóđlátum og gikt. Duft at rótum og blöđum var selt í hylkjum í Ţýskalandi á heimsstyrjaldarárunum síđari sem lyf viđ sárum tíđaverkjum. Hefur og slakandi áhrif á vöđva líkamans. Rćtur, seyddar í vatni og mjólk eđa malađar, voru hafđar til manneldis. Í gamalli lćkningabók segir, ađ viđ slćmsku í maga sé ráđ ađ bađa sitjandann í seyđi af urtinni eđa trođa henni í skóinn sinn. Silfurmura er annađ nafn á tegundinni.? (Ág. H.)
     
     
Útbreiđsla   Algeng einkum međ ströndum fram, sjaldgćf á miđhálendinu. Önnur náttúruleg heimkynni t.d.:
     
Tágamura (silfurmura)
Tágamura (silfurmura)
Tágamura (silfurmura)
Tágamura (silfurmura)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is