┌r ljˇ­inu BarmahlÝ­ eftir Jˇn Thoroddsen
Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!
Betula ermanii
ĂttkvÝsl   Betula
     
Nafn   ermanii
     
H÷fundur   Cham.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Steinbj÷rk
     
Ătt   BjarkarŠtt (Betulaceae)
     
Samheiti   B. incisa, B. shikokiana
     
LÝfsform   Runni - me­alstˇrt trÚ
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi
     
Blˇmlitur   GrŠnleitur til kakˇbr˙nn
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ
     
HŠ­   5-12 m
     
Vaxtarhra­i   Me­alvaxtarhra­i
     
 
Steinbj÷rk
Vaxtarlag   Stˇrvaxinn runni e­a me­alstˇrt trÚ sem ■ˇ getur or­i­ allt a­ 25 m hß Ý heimkynnum sÝnum og 5 m ß breidd, en mun minni hÚrlendis. Krˇnan gisin, mj÷g ˙tbreidd, b÷rkurinn flagnar af, er me­ gula, hvÝta e­a rau­leita slikju, appelsÝnu-br˙nn til purpurabr˙nn ß smßgreinum. ┴rsprotar kirtil-v÷rtˇttir ■egar ■eir eru ungir, hßrlausir, brum 1 sm, me­ mjˇan odd, lÝmkennd.
     
Lřsing   Lauf 5-10 Î 4-7 sm, skakk-tÝgullaga til hjartalaga, grˇfsagtennt, tennur ■rÝhyrndar, laufin oddhv÷ss, d÷kkgrŠn ß efra bor­i, me­ strjßla kirtla, Š­astrengir Ý 7-11 p÷rum, st÷ku sinnum d˙nhŠr­ir, laufleggir 1-2,5 sm. Blˇmin eru einkynja (hvert blˇm er anna­ hvort karlkyns e­a kvenkyns, en bŠ­i kynin er a­ finna ß sama trÚnu. VindfrŠvun. Ůroska­ir kvenreklar 2-3 Î 1-1,5 sm, upprÚttir, egglaga-oddvala, flipar rekilhreistra aflangir. smßhnotir 2-3 mm, brei­-÷fugegglaga, ÷gn d˙nhŠr­ ofan, me­ mjˇan vŠng. Mj÷g breytileg tegund, sem blandast au­veldlega ÷­rum tegundum Ý ŠttkvÝslinni (Betula).
     
Heimkynni   NA AsÝa (Kamchatka og frß BŠkalvatni a­ Kyrrahafi, Kˇrea.
     
Jar­vegur   ŮrÝfst vel Ý vel framrŠstum, leirkenndum jar­vegi ß skjˇlstŠ­um st÷­um. Vex lÝka vel Ý ■ungum leirjar­vegi, en ekki Ý blautum. Nřv÷xturinn a­ vorinu er vi­kvŠmur fyrir vorfrostum. - Steinbj÷rk nemur land Ý m÷grum jar­vegi og Ý opnum skˇgum Ý villtri nßtt˙ru. Ůa­ gerir tegundin hentuga sem brautry­jandategund a­ grŠ­a upp skˇglendi, ■ar sem skˇgur hefur veri­ h÷ggvinn. Steinbj÷rkin er mj÷g skammlÝf tegund, sem vex fremur hratt og skapar hentugar a­stŠ­ur fyrir langlÝfari tegundir. Ůar sem kÝmpl÷ntur tegundarinnar vaxa illa ß skuggsŠlum st÷­um ver­ur steinbj÷rkin a­ lokum undir Ý samkeppninni vi­ a­rar trjßtegundir.
     
Sj˙kdˇmar   TrÚn eru sÚrlega vi­kvŠm fyrir hunangssvepp.
     
Harka   Z3, ekki vi­kvŠm fyrir frosti.
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­, ■yrpingar be­.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur undir ■essu nafni, annarri var sß­ 1988 og grˇursett Ý be­ 1990, en til hinnar var sß­ 1992 og h˙n grˇ­ursett Ý be­ 1995. Steinbj÷rkin Ý Lystigar­inum er klˇnn frß Vladivostok og hefur reynst fremur vel Ý gar­inum, en kelur mismiki­ (0-3) eftir ßrum. Lřkur vexti fremur seint, ■ar af lei­ir haustkal. ═ rŠktun m.a. ß Tumast÷­um, Mˇgilsß og M˙lakoti og ■rÝfst bara vel ß gˇ­um st÷­um Ý gˇ­u skjˇli.
     
Yrki og undirteg.   Betula ermanii v. subcordata Koidz. -> RÚttara nafn er B. grossa Siebold & Zucc. - klˇnn frß Kirovsk hefur reynst enn betur (k: 0-0,5). Betula ermanii v. lanata Reg. - frß A SÝberÝu ß a­ vera enn har­ger­ari (z2) en s˙ teg. er lÝtt reynd Ý LA (Ý uppeldi) - ungar greinar hŠr­ar, lauf ■rÝhyrnd-hjartalaga. Betula ermanii v. japonica (Shirai) Koidz. - lauf me­ ca. 14 bla­Š­ap÷rum (ekki 7-11). Heimkynni: Japan (Honshu) z5 - er til Ý uppeldi.
     
┌tbrei­sla  
     
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Steinbj÷rk
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is