Mßlshßttur
Oft vex laukur af litlu.
Galium boreale
ĂttkvÝsl   Galium
     
Nafn   boreale
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl., 108. 1753.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Krossma­ra
     
Ătt   Rubiaceae
     
Samheiti   Galium hyssopifolium Hoffm. Galium septentrionale Roemer & Schultes Galium strictum Torr. Galium boreale subsp. septentrionale (Roemer & J.A. Schultes) Hara Galium boreale subsp. septentrionale (Roemer & J.A. Schultes) Iltis Galium boreale var. hyssopifolium (Hoffmann) DC. Galium boreale var. intermedium DC. Galium boreale var. linearifolium Rydb. Galium boreale var. scabrum DC. Galium boreale var. typicum G. Beck
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex Ý margs konar mˇlendi, skˇgarbotni, mˇum, b÷lum og sn÷gggrˇnum brekkum.
     
Blˇmlitur   HvÝtur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ
     
HŠ­   0.08-0.30 m
     
 
Krossma­ra
Vaxtarlag   Jar­st÷nglar eru marggreinˇttir, mjˇir og langir me­ rau­br˙num berki. Ofanjar­arst÷nglar ferstrendir me­ upphleyptum k÷ntum, upprÚttir e­a skßstŠ­ir, 8-30 sm ß hŠ­. Plantan er ÷ll hßrlaus.
     
Lřsing   Bl÷­in kransstŠ­, fj÷gur saman, misstˇr, 2 l÷ng og 2 stutt, ß st÷nglunum, lensulaga, snubbˇtt en breikka a­ grunni, 8-18 mm ß lengd, me­ ■rem strengjum a­ endil÷ngu og er mi­strengurinn ■eirra stŠrstur. Blˇmin fjˇrdeild, hvÝt, sŠtilmandi, m÷rg saman ß marggreindum, samsettum blˇmskipunum ˙r efri bla­÷xlunum. Krˇnan sambla­a, 2,5-3,5 mm Ý ■vermßl, dj˙pklofin me­ krossstŠ­um, ˙trÚttum flipum. Bikarbl÷­in ÷rsmß, krˇkhŠr­. FrŠflar fjˇrir, ein frŠva me­ tveim stÝlum. Aldini­ tvÝkleyft, krˇkhŠrt klofaldin. Blˇmgast Ý j˙lÝ. L═K/L═KAR: HvÝtma­ra og laugama­ra ß■ekkar. Vi­ nßnari sko­un er krossma­ran au­■ekkt ß fjˇrum snubbˇttum bl÷­um Ý hverjum bla­kransi.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Annars sta­ar ß Nor­url÷ndum var ■a­ almenn tr˙a manna, a­ vŠri henni strß­ ß gˇlf e­a sŠtu menn ß henni, ylli h˙n missŠtti og jafnvel ßflogum. Nafni­ ■rŠtugras er af ■vÝ sprotti­. Rˇtin er notu­ til ■ess a­ lita rautt, enda er h˙n nßskyld krapprˇtinni frß Austurl÷ndum, sem er mj÷g kunn sem litagjafi. Ůurrku­ og s÷xu­ m÷­rurˇt er l÷g­ Ý vatn Ý tvo sˇlarhringa. Ůegar vatni­ er or­i­ volgt er bandi­ lßti­ Ý l÷ginn og so­i­ ßsamt rˇtinni Ý eina klst. Bandi­ er ekki teki­ upp ˙r og ■vegi­ fyrr en l÷gurinn er or­inn kaldur. Rau­i liturinn ver­ur einkarfagur sÚ bandi­ ß­ur lita­ gult. Um ÷nnur not af pl÷ntunni, sjß gulm÷­ru." (┴g. H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng ß sunnan- og vestanver­u landinu en sjaldsÚ­ari annars sta­ar. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Evrˇpa, AsÝa, N AmerÝka
     
Krossma­ra
Krossma­ra
Krossma­ra
Krossma­ra
Krossma­ra
Krossma­ra
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is