Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Equisetum arvense ssp. arvense
ĂttkvÝsl   Equisetum
     
Nafn   arvense
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 1061 (1753)
     
Ssp./var   ssp. arvense
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Klˇelfting
     
Ătt   Equisetaceae (ElftingarŠtt)
     
Samheiti   Equisetum boreale Bong. Equisetum arvense subsp. boreale (Bong.) Tolm. Equisetum calderi Boivin Equisetum torgesianum Rothm.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr grˇplanta
     
Kj÷rlendi   Vex Ý graslendi, mˇum, skˇgum, r÷sku­um svŠ­um og vegk÷ntum. Algeng um land allt.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi   GrˇbŠr snemma vors
     
HŠ­   0.05-0.50 m
     
 
Klˇelfting
Vaxtarlag   Dj˙plŠgir, vÝ­skri­ulir, greindir jar­st÷nglar. Ofanjar­arst÷nglarnir li­skiptir, sÝvalir, gßrˇttir, me­ li­skiptum, kransstŠ­um greinum.
     
Lřsing   GrˇbŠru st÷nglarnir birtast snemma vors, 5-15 ß hŠ­, alll÷ngu ß undan ■eim grˇlausu, ljˇsmˇleitir, bla­grŠnulausir og hßlfgagnsŠir me­ sv÷rtum grˇfum slÝ­rum, falla eftir grˇ■roskunina. Axi­ rau­br˙nt. Grˇlausir st÷nglar koma upp sÝ­ar og eru hŠrri, greindim, grasgrŠnir, 5-50 sm ß hŠ­. Tennt slÝ­ur vi­ hvern li­. SlÝ­urtennur ß st÷nglum 10-12, mˇsvartar og lo­a oft saman 2 og 2. Greinarnar jafnmargar Ý kransi, hvass■rÝstrendar me­ ■rem grŠnum t÷nnum vi­ hvern li­, ˇgreindar, ne­stu greinar lengstar en greinar styttast og kransar minnka eftir ■vÝ sem ofar dregur. Ne­sti greinarli­urinn er jafnlangur e­a lengri en slÝ­ri­, sem greinin vex ˙t frß. Mj÷g breytileg tegund, fundist hafa afbrig­i me­ alveg jar­lŠgum st÷nglum og greinum. TvŠr deilitegundir finnast hÚr, E. a. subsp. arvense er algeng ß lßglendi og Ý bygg­, en E. a. subsp. boreale (Bong.) ┴.L÷ve vex jafnt hßtt til fjalla sem einnig ß lßglendi. L═K/L═KAR: Skˇgelfting & vallelfting. Klˇelftingin hefur grˇfari greinar en vallelftingin og meira uppvÝsandi. Lengdarhlutfall ne­sta greinli­ar og st÷ngulslÝ­urs er einnig gott til a­greiningar, ef sko­a­ er ß mi­jum st÷ngli. Frß mřrelftingu ■ekkist klˇelftingin best ß miklu fleiri og ■rÝstrendum greinum.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   ?Ůetta er ein af ■eim tegundum, sem hefur m÷rg n÷fn, enda er h˙n mj÷g ßberandi og algeng, einkum vi­ h˙s og bŠi. GrˇbŠri st÷ngullinn kallast gˇubitill (-beitill) e­a gˇmbitill, tr÷llafingur og skollafˇtur. Er hann vel Štur, anna­ hvort steiktur Ý smj÷ri e­a haf­ur Ý mjˇlkurgraut. Hnř­in ß ne­anjar­arrenglunum (sŠtutßgar) eru sŠt ß brag­i­. Af n÷fnum ß grˇlausa st÷nglinum mß nefna: Sau­agras, mßna­argras, kveisugras, draumagras og li­agras. Sey­i af urtinni ■ˇtti gott vi­ ■vagteppu, ni­urgangi, blˇ­lßtum og tregum hŠg­um?. (┴g. H.)
     
     
┌tbrei­sla   Mj÷g algeng um allt land, bŠ­i ß lßglendi og allhßtt til fjalla. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: N AmerÝka, R˙ssland, Evrˇpa
     
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Klˇelfting
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is