Jˇn Helgason - ˙r ljˇ­inu ┴ Rau­sgili
Hugrökk teygist á háum legg
hvönnin fram yfir gljúfravegg,
dumbrauðu höfði um dægrin ljós
drúpir hin vota engjarós.


Calluna vulgaris
ĂttkvÝsl   Calluna
     
Nafn   vulgaris
     
H÷fundur   (L.) Hull, Brit. Fl. ed. 2: 114. 1808.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Beitilyng
     
Ătt   Ericaceae (LyngŠtt)
     
Samheiti   Basionym: Erica vulgaris L.
     
LÝfsform   Dvergrunni
     
Kj÷rlendi   Vex Ý mˇlendi og Ý fjallshlÝ­um einkum inn til dala og upp til hei­a.
     
Blˇmlitur   Rau­bleikur-ljˇsrau­fjˇlublßr
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-sept.
     
HŠ­   0.10-0.30 m
     
 
Beitilyng
Vaxtarlag   SÝgrŠnn, jar­lŠgur, krŠklˇttur smßrunni oft me­ rˇtskeyttum greinum. St÷nglar rau­leitir, jar­lŠgir me­ uppsveig­um greinum, oftast um 10-20 (-30) sm ß hŠ­. Vi­urinn er mj÷g har­ur og ■Úttur. Tali­ er a­ ■a­ ver­i allt a­ 50 ßra gamalt.
     
Lřsing   Laufin sÝgrŠn, stilklaus, mj÷g lÝtil e­a a­eins um 2 mm ß lengd og 0,5 mm ß breidd, barrlÝk og svo ■Útt krossgagnstŠ­ a­ greinar vir­ast ferstrendar. Tveir greipfŠttir separ e­a eyru ganga ni­ur ˙r bl÷­unum. Venjulega standa bla­sprotar upp ˙r blˇmklasanum. Blˇmin eru lÝtil Ý l÷ngum, ■Úttum, marggreindum kl÷sum. Blˇm dr˙pa, rau­bleik-ljˇsrau­fjˇlublß, stuttleggju­, ■Útt saman Ý kl÷sum, fjˇrdeild, um 3 mm Ý ■vermßl. Bikarbl÷­in sporbaugˇtt, heldur lengri en krˇnubl÷­in og ■ekja ■au a­ mestu. D÷kkrau­grŠn randhŠr­ hßbl÷­ liggja a­ bikarnum ne­an til. ┴tta frŠflar og ein frŠva me­ einum rau­um stÝl. Aldinin nŠr hn÷ttˇtt hř­isaldin. NŠr sjaldan a­ ■roska frŠ. Blˇmgast Ý ßg˙st-sept. Setur mikinn svip ß umhverfi­ seinni hluta sumars er ■a­ litar stˇra hei­aflßka rau­fjˇlublßa ■egar a­rar pl÷ntur eru komnar Ý haustskr˙­a.
     
Jar­vegur   Vex best Ý lÚttum, s˙rum jar­vegi ß sˇlrÝkum sta­.
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr.
     
Reynsla   Hinir sÝgrŠnu bla­sprotar beitilyngsins ■ˇttu eftirsˇknarver­ir til vetrarbeitar ß ÷ldum ß­ur. Jurtin er gˇ­ fˇ­urjurt fyrir sau­fÚ og ver­ur h˙n mj÷g stÝf og brag­r÷mm vi­ ■urrkun. Me­ henni mß lita skinn me­ ßls˙lfati, mřrar rau­u, kalins˙lfati e­a kalsÝumsˇdÝ. Vi­ su­u ver­ur liturinn fallega kaffibr˙n. Ůjˇ­tr˙ segir a­ leggi ma­ur beitilyngi­ Ý r˙m e­a annarsta­ar innanh˙ss komi sÝ­ur mřs e­a rottur Ý h˙si­. Einnig t÷lvuert notu­ Ý te og bl÷ndur me­ ÷­rum jurtum til lŠkninga. Au­velt a­ fj÷lga me­ grŠ­lingum.
     
     
┌tbrei­sla   Algengt um stˇran hluta landsins, en er ekki ß Vestfj÷r­um og Vestur-H˙navatnssřslu, einnig ˇfundi­ inn til landsins Ý Austur-H˙navatnssřslu og Skagafir­i. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: ArktÝski hluti Evrˇpu og einnig vÝ­a sunnar til fjalla Ý Evrˇpu og Litlu AsÝu og er talin ßgeng tegund sums sta­ar Ý N AmerÝku.
     
Beitilyng
Beitilyng
Beitilyng
Beitilyng
Beitilyng
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is