Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Betula nana
ĂttkvÝsl   Betula
     
Nafn   nana
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 983 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fjalldrapi
     
Ătt   Betulaceae (BjarkarŠtt)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Dvergrunni
     
Kj÷rlendi   Mˇar og hßlfdeigar mřrar. Algengur, einkum um nor­anvert landi­.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ
     
HŠ­   0.2-0.6 m
     
 
Fjalldrapi
Vaxtarlag   Lßgur runni me­ trjßkenndar greinar og br˙nleitan b÷rk, 20-60 sm ß hŠ­.
     
Lřsing   Bl÷­ smß, nŠr kringlˇtt, grˇftennt, 10-20 mm Ý ■vermßl, tennt, hßrlaus, stuttstilku­, fja­urstrengjˇtt, d÷kk grŠn ß efra bor­i en a­eins ljˇsari ß ■vÝ ne­ra.. Blˇmin einkynja Ý stuttum ÷xum er nefnast reklar. AldinbŠrir reklar 5-10 mm. Kvenreklarnir alsettir ■rÝsepˇttum rekilhlÝfum og standa ■rj˙ blˇm saman innan vi­ hverja. Kvenblˇmin me­ einni frŠvu og tveim stÝlum. Aldini­ er mjˇvŠngju­ hneta. Karlblˇmin me­ tvo klofna frŠfla. Blˇmgast Ý maÝ. L═K/L═KAR: Birki. Au­■ekktur frß birki ß vaxtarlaginu og minni, kringlˇttari bl÷­um.
     
Jar­vegur   Rakur e­a rakaheldinn, s˙r og fremur nŠringarefnasnau­ur
     
Heimildir   1,2,3,9, Hkr
     
Reynsla   Takist Ý j˙lÝ og ßg˙st. Bl÷­ hans eru engu lakari en birkibl÷­ til a­ gera af te, og hafa lÝka verkun. (GJ) ┴­ur fyrr var fjalldrapinn oft nota­ur sem trˇ­ undir torfi­ Ý ■÷kum torfbŠja, ■vÝ b÷rkur hans var­ist mj÷g vel f˙a og hlÝf­i svo vi­unum.
     
     
┌tbrei­sla   Algengur um mest allt landi­ nema austan til ß Su­urlandi. Hann vex mest frß lßglendi upp Ý 700 m hŠ­, hŠst fundinn Ý 850 m hŠ­ Ý botni Bleiksmřrardals ■ar sem hann nŠr lengst inn Ý hßlendi­ (H.Kr.). Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni: Pˇlhverf Ý kuldabeltinu nyr­ra (Evrˇpa, AsÝa, N AmerÝka)
     
Fjalldrapi
Fjalldrapi
Fjalldrapi
Fjalldrapi
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is