Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Athyrium filix-femina
ĂttkvÝsl   Athyrium
     
Nafn   filix-femina
     
H÷fundur   (L.) Roth ex Mertens, Arch. Bot. (Leipzig). 2(1): 106. 1799.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fj÷llaufungur
     
Ătt   Dryopteridaceae (SkjaldburknaŠtt)
     
Samheiti   Aspidium filix-femina (L.) Sw.; Aspidium irriguum Sm.; Asplenium filix-femina (L.) Bernh.; Athyrium irriguum (Sm.) Gray; Athyrium molle (Schreb.) Roth; Athyrium ovatum Roth; Athyrium rhaeticum (L.) Roth; ;Polypodium incisum Hoffm.; Polypodium molle Schreb.; Polypodium rhaeticum L.;
     
LÝfsform   Fj÷lŠr burkni
     
Kj÷rlendi   Vex Ý hraunsprungum, grashlÝ­um, gjˇtum, skˇglendi og runnlendi.
     
Blˇmlitur   Grˇplanta - engin eiginleg blˇm
     
BlˇmgunartÝmi  
     
HŠ­   0.20 - 0.75 m
     
 
Fj÷llaufungur
Vaxtarlag   LßrÚttur jar­st÷ngull me­ stˇrum, upprÚttum, tvÝfj÷­ru­um e­a tvÝhßlffj÷­ru­um bl÷­kum, 20-75 sm ß hŠ­. Bla­stilkurinn nokku­ flosugur ne­an til e­a nŠr nakinn. Bla­stilkurinn stuttur, oftast me­ gisnu, lensulaga hreistri.
     
Lřsing   Bl÷­in ß sammi­ja hringum ß jar­st÷nglinum, tvÝhßlffj÷­ru­, stundum ■rÝhßlffj÷­ru­, d÷kkgrŠn, l÷ng og oddbaugˇtt. Hli­arsmßbl÷­in um 10 sm ß lengd, 1.5-2.5 sm ß breidd, oddmjˇ en nokku­ jafnbrei­ ni­ur a­ mi­stilk bl÷­kunnar, lengst um mi­ju en mjˇkka til beggja enda. Smßbl÷­ annarrar grß­u dj˙psepˇtt e­a flipˇtt, oft me­ 8-14 nřrlaga e­a afl÷ngum grˇblettum Ý tveim r÷­um ß ne­ra bor­i. Grˇhulan ■unnur leppur sem liggur ˙t ß blettinn frß hli­, fest vi­ innra bor­ blettsins og langŠ. Grˇin ÷rsmß, ljˇsgulbr˙n. L═K/L═KAR: Stˇriburkni, dÝlaburkni & ■˙sundbla­arˇs. Fj÷llaufungur au­■ekktur frß stˇraburkna ß hli­stŠ­ri, aflangri grˇhulu, og meira skertum smßbl÷­um annarrar grß­u. Ů˙sundbla­arˇs, au­■ekkt ß ■vÝ, a­ grˇblettirnir eru kringlˇttir, og grˇhulan fellur fljˇtt af, annars mj÷g lÝkar tegundir. DÝlaburkna mß ■ekkja ß ■vÝ a­ bla­kan er meira skipt (minnst ■rÝfj÷­ru­) og me­ hlutfallslega lengri bla­stilk en auk ■ess mß nefna a­ ble­lar hli­arsmßbla­anna eru misstˇrir ß hvorri hli­.
     
Jar­vegur   ŮrÝfst best Ý fremur s˙rum jar­vegi - pH frß 4.5 til 6.5 en sŠttir sig vi­ venjulega gar­mold sÚ h˙n mj÷g samkorna og lÝfrŠn. HŠfilegur raki og hßlskuggi er einnig til bˇta.
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr, http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200003781, http://delta-intkey.com/britfe/www/athyfili.htm
     
Reynsla   "Fja­ra er gamalt Ýslenskt nafn ß tegundinni. Hefur svipu­ ßhrif og stˇriburkni og er ■eim oft rugla­ saman" (┴g. H.)
     
     
┌tbrei­sla   AllvÝ­a um sunnan- og vestanvert landi­ en sjaldsÚ­ari Ý ÷­rum landshlutum. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Evrˇpa, GrŠnland, temp. AsÝa, N AmerÝka, M AmerÝka, N AfrÝka
     
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Fj÷llaufungur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is