Vori­ gˇ­a, grŠnt og hlřtt (Heinrich Heine, ■ř­ing)
Vorið góða, grænt og hlýtt,
græðir fjör um dalinn,
allt er nú sem orðið nýtt,
ærnar, kýr og smalinn.

Kveður í runni, kvakar í mó
kvikur þrastasöngur;
eins mig fýsir alltaf þó:
aftur að fara í göngur.
Lewisia tweedyi
ĂttkvÝsl   Lewisia
     
Nafn   tweedyi
     
H÷fundur   (A. Gray) Robinson.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Rˇsabla­ka
     
Ătt   GrřtuŠtt (Portulacaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠn, fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Bleik-aprikˇsulitur til gulleitur.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙lÝ.
     
HŠ­   10-20 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Rˇsabla­ka
Vaxtarlag   SÝgrŠnn, nŠstum legglaus, lßgvaxinn fj÷lŠringur, 10-20 sm hßr ß blˇmgunartÝmanum, grunnlauf myndar strjßla br˙ska, st÷ngulstofn er stuttur me­ langar, ■ykkar, kj÷tkenndar rŠtur. St÷ngulstofninn greinist me­ aldrinum og myndar allmargar krˇnur.
     
Lřsing   Grunnlauf grŠn, oft me­ purpura slikju, brei­ ÷fuglensulaga e­a ÷fugegglaga, 4-8 sm l÷ng, 25-50 mm brei­, kj÷tkennd, heilrend, fl÷t e­a ÷gn greipt, bogadregin, snubbˇtt e­a framj÷­ru­, mjˇkka a­ vŠngju­um bla­legg, 2-5 sm l÷ngum, myndar ekki ßberandi sammi­ja bla­hvirfingu. Blˇmskipunin me­ allmarga blˇmst÷ngla, 10-20 sm langa hver me­ 1-4(-8) blˇm, venjulega lauflaus, en stundum me­ 1-2 smŠkku­ sto­bla­alÝk lauf vi­ grunninn. Sto­bl÷­ stakstŠ­, brei­lensulaga, 5-10 mm l÷ng, himnukennd, heilrend, sty­ja greinar Ý blˇmskipuninni. Blˇmin 4-5,5(- 7) sm Ý ■vermßl. Blˇmleggir sterklegir, kj÷tkenndir, 2-6(-8,5) sm langir. Bikarbl÷­ 2, brei­egglaga. 9-10 mm l÷ng, bogadregin, snubbˇtt e­a hßlfydd, heilrend e­a me­ ÷rsmßar tennur, himnukennd, stundum me­ purpura slikju. Krˇnubl÷­ (7-)8-9(-12), bleik-aprikˇsulit til gulleit e­a sjaldan hvÝt, ÷fugegglaga, 2,5-4 sm l÷ng. FrŠflar 10-23. StÝll greinist Ý 3 stuttar greinar. Hř­i egglaga, dßlÝti­ ■rÝhyrnd, 7-10 mm l÷ng. FrŠ 12-20(-35) talsins, hßlfhn÷ttˇtt-nřrlaga, um 2 mm l÷ng, ßberandi v÷rtˇtt og me­ greinilega d˙nhŠringu, dj˙pbr˙nrau­an e­a svartan, kj÷tkenndan sepa, sem minnir ß hreistur.
     
Heimkynni   BandarÝkin, Kanada.
     
Jar­vegur   LÚttur, lÝfefnarÝkur, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1, 22
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, Ý skrautblˇmabe­.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til pl÷ntur frß 1975 og einnig yngri, bera stˇr og falleg blˇm. Har­ger­ jurt, vatn mß alls ekki sitja vi­ rˇtarhßlsinn a­ vetri. Setji­ m÷l kringum rˇtarhßlsinn svo a­ vatn renni frß honum og hann rotni ekki.
     
Yrki og undirteg.   L. tweedyi (A. Gray) Robinson 'Lemon Form' SÝgrŠnt ˙rvals form me­ fÝnger­, sÝtrˇnugul blˇm. L. tweedyi (A. Gray) Robinson 'Rosea' SÝgrŠn jurt me­ frßbŠr dj˙prˇsbleik blˇm, sem ver­a gulari a­ mi­ju hvers krˇnubla­s.
     
┌tbrei­sla   AđRAR UPPLŢSINGAR: Nßtt˙rulegir vaxtarsta­ir eru Ý 600-2135 m h.y.s., ■a­ er mj÷g ■urrar granÝtbrekkur e­a syllur, oft Ý dßlitlum skugga, jar­vegur er lÚttur og me­ miklu af lÝfrŠnum efnum.
     
Rˇsabla­ka
Rˇsabla­ka
Rˇsabla­ka
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is