Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Doronicum cataractarum
ĂttkvÝsl   Doronicum
     
Nafn   cataractarum
     
H÷fundur   Widder.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   HafursfÝfill
     
Ătt   K÷rfublˇmaŠtt (Asteraceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   (Sˇl), hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Gulur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   20-80 sm (-130 sm)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
HafursfÝfill
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt sem vex upp jar­st÷nglum og myndar br˙sk me­ silkihßr. Jar­st÷nglar eru skri­ulir e­a stundum uppsveig­ir, kr÷ftugir, um 1 sm Ý ■vermßl. St÷nglar stakir, upprÚttir, grŠnir e­a br˙nir, stundum purpura-menga­ir, 20-80 sm hßir, hßrlausir ne­st, en ofantil ■Útt kirtilhŠr­ir ne­an vi­ k÷rfurnar.
     
Lřsing   Grunnlaufin hafa oft visna­ ■egar plantan blˇmstrar, laufleggurinn er langur, 6-19 sm, bla­kan egglaga e­a ÷fugegglaga-afl÷ng, 5-10 sm l÷ng, 4-5 sm brei­, mjˇkka a­ grunni, bogadregin e­a snubbˇtt Ý oddinn. St÷ngullauf 5 e­a 6, efstu laufin egglaga-afl÷ng, 5-6 sm l÷ng, 4-4,5 sm brei­, grunnur mjˇkkar Ý um 2 sm brei­a vŠngja­an lauflegg. ÷nnur st÷ngullauf eru legglaus, brei­egglaga, hßlfgreipfŠtt. Lauf um mi­jan st÷ngulinn eru 7-8 sm l÷ng, 3-3,5 sm brei­, ■au efstu eru 2,5-3,5 sm l÷ng, 0,8-2,5 sm brei­, grunnur er brei­-hjartalaga, hßlfgreipfŠtt, ÷ll hßrlaus, ja­rar bylgju-smßtennt e­a stundum heilrend, kirtilrandhŠr­, oddur snubbˇttur e­a ÷gn ydd. K÷rfur stakar, stˇrar, 4-6 sm Ý ■vermßl a­ geislablˇmunum me­t÷ldum. Reifa hvolflaga, 2-3 sm Ý ■vermßl, reifabl÷­ jafnstˇrar, 1-1,3 sm, ytri reifabl÷­in afl÷ng-lensulaga e­a lensulaga, 1,8-2 mm brei­ar, ■Útt kirtilhŠr­ar vi­ grunninn, ■Šr innri band-lensulaga e­a bandlaga, 0,5-1 mm brei­, hßrlaus e­a hŠr­ a­eins ß j÷­runum, allar reifarnar e­u me­ langdreginn odd. Geislablˇm gul, 2-2,5 sm l÷ng, me­ 2-2,5 mm langa pÝpu hßrlaus, geislar bandlaga-afl÷ng, 16-22 mm l÷ng, 2-2,5 mm brei­, 3-tauga, me­ 3 smßtennur Ý oddinn. PÝpublˇmin eru gul 5-5,3 mm brei­ur og me­ 1,5-2 mm langa pÝpu og sÝvala-klukkulaga krˇnutungu, 5-flipˇtt, flipar um 1 mm, hvassydd Ý oddinn. FrŠflar um 2 mm, snubbˇtt ne­st, ginleppar egglaga, stÝlgreinar stuttar, snubbˇttar e­a ■verstřf­ar efst. FrŠ gulbr˙n e­a d÷kkbr˙n, sÝv÷l, 2-4 mm l÷ng, hryggjˇtt, hßrlaus e­a lÝti­ eitt smßd˙nhŠr­. Me­ svifhßrakrans ß ÷llum smßblˇmunum, hvÝt e­a rau­br˙n vi­ grunninn, 3-4 mm l÷ng.
     
Heimkynni   AusturrÝki.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, rakur en vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = eol.org/pages/6229854/overview, https://books.google.is/books?isbn=2880322022, 4
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning.
     
Notkun/nytjar   Sem undirgrˇ­ur, Ý fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Har­ger­ jurt, sem hefur vaxi­ lengi Ý Lystigar­inum. Ůroskar frŠ og sßir sÚr allnokku­, ■arf uppbindingu.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is