Jˇnas HallgrÝmsson - ┌r ljˇ­inu DalvÝsa
Fífilbrekka! gróin grund!
grösug hlíð með berjalautum!
flóatetur! fífusund!
fífilbrekka! smáragrund!
yður hjá ég alla stund
uni best í sæld og þrautum;
fífilbrekka! gróin grund!
grösug hlíð með berjalautum!
Doronicum cataractarum
ĂttkvÝsl   Doronicum
     
Nafn   cataractarum
     
H÷fundur   Widder.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   HafursfÝfill
     
Ătt   K÷rfublˇmaŠtt (Asteraceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   (Sˇl), hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Gulur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   20-80 sm (-130 sm)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
HafursfÝfill
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt sem vex upp jar­st÷nglum og myndar br˙sk me­ silkihßr. Jar­st÷nglar eru skri­ulir e­a stundum uppsveig­ir, kr÷ftugir, um 1 sm Ý ■vermßl. St÷nglar stakir, upprÚttir, grŠnir e­a br˙nir, stundum purpura-menga­ir, 20-80 sm hßir, hßrlausir ne­st, en ofantil ■Útt kirtilhŠr­ir ne­an vi­ k÷rfurnar.
     
Lřsing   Grunnlaufin hafa oft visna­ ■egar plantan blˇmstrar, laufleggurinn er langur, 6-19 sm, bla­kan egglaga e­a ÷fugegglaga-afl÷ng, 5-10 sm l÷ng, 4-5 sm brei­, mjˇkka a­ grunni, bogadregin e­a snubbˇtt Ý oddinn. St÷ngullauf 5 e­a 6, efstu laufin egglaga-afl÷ng, 5-6 sm l÷ng, 4-4,5 sm brei­, grunnur mjˇkkar Ý um 2 sm brei­a vŠngja­an lauflegg. ÷nnur st÷ngullauf eru legglaus, brei­egglaga, hßlfgreipfŠtt. Lauf um mi­jan st÷ngulinn eru 7-8 sm l÷ng, 3-3,5 sm brei­, ■au efstu eru 2,5-3,5 sm l÷ng, 0,8-2,5 sm brei­, grunnur er brei­-hjartalaga, hßlfgreipfŠtt, ÷ll hßrlaus, ja­rar bylgju-smßtennt e­a stundum heilrend, kirtilrandhŠr­, oddur snubbˇttur e­a ÷gn ydd. K÷rfur stakar, stˇrar, 4-6 sm Ý ■vermßl a­ geislablˇmunum me­t÷ldum. Reifa hvolflaga, 2-3 sm Ý ■vermßl, reifabl÷­ jafnstˇrar, 1-1,3 sm, ytri reifabl÷­in afl÷ng-lensulaga e­a lensulaga, 1,8-2 mm brei­ar, ■Útt kirtilhŠr­ar vi­ grunninn, ■Šr innri band-lensulaga e­a bandlaga, 0,5-1 mm brei­, hßrlaus e­a hŠr­ a­eins ß j÷­runum, allar reifarnar e­u me­ langdreginn odd. Geislablˇm gul, 2-2,5 sm l÷ng, me­ 2-2,5 mm langa pÝpu hßrlaus, geislar bandlaga-afl÷ng, 16-22 mm l÷ng, 2-2,5 mm brei­, 3-tauga, me­ 3 smßtennur Ý oddinn. PÝpublˇmin eru gul 5-5,3 mm brei­ur og me­ 1,5-2 mm langa pÝpu og sÝvala-klukkulaga krˇnutungu, 5-flipˇtt, flipar um 1 mm, hvassydd Ý oddinn. FrŠflar um 2 mm, snubbˇtt ne­st, ginleppar egglaga, stÝlgreinar stuttar, snubbˇttar e­a ■verstřf­ar efst. FrŠ gulbr˙n e­a d÷kkbr˙n, sÝv÷l, 2-4 mm l÷ng, hryggjˇtt, hßrlaus e­a lÝti­ eitt smßd˙nhŠr­. Me­ svifhßrakrans ß ÷llum smßblˇmunum, hvÝt e­a rau­br˙n vi­ grunninn, 3-4 mm l÷ng.
     
Heimkynni   AusturrÝki.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, rakur en vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = eol.org/pages/6229854/overview, https://books.google.is/books?isbn=2880322022, 4
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning.
     
Notkun/nytjar   Sem undirgrˇ­ur, Ý fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Har­ger­ jurt, sem hefur vaxi­ lengi Ý Lystigar­inum. Ůroskar frŠ og sßir sÚr allnokku­, ■arf uppbindingu.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
HafursfÝfill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is