Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Aster novi-belgii
ĂttkvÝsl   Aster
     
Nafn   novi-belgii
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Strandstjarna
     
Ătt   Asteraceae
     
Samheiti  
     
LÝfsform   fj÷lŠr
     
Kj÷rlendi   sˇl
     
Blˇmlitur   blßfjˇlublßr, purpuralitur e­a hvÝtur/gulur hvirfill
     
BlˇmgunartÝmi   haust
     
HŠ­   0,9-1.2m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Blˇmst÷nglar allt a­ 1,5 m, ■arf a­ binda upp ■egar lÝ­ur ß sumari­. SkrÝ­ur a­eins me­ jar­st÷nglum. Ekki kirtilhŠr­. K÷rfur allt a­ 2,5 sm Ý ■vermßl (meira hjß sumum yrkjum),
     
Lřsing   Lauf allt a­ 11 x 2,2 sm, flest 4-10 sinnum lengri en brei­, ekki blßleit, heilrend e­a a­eins tennt, grunnur eyr­ur. Hvirfingarlaufin stilku­, ÷fuglensulaga hin stilklaus, bandlaga e­a afl÷nglensulaga, greypfŠtt. K÷rfur 2,5 Ý ■vermßl (yrki me­ stŠrri blˇm, - 5 sm. Fj÷lm÷rg geld sto­bl÷­ Ý sk˙f, sem er me­ nokkur egglaga til band lensulaga sto­bl÷­ sem fara smß saman minnkandi. Reifar 5 -8 mm hßar, bollalaga, ytri reifabl÷­in grŠn, ekki a­lŠg, oft jafn l÷ng og ■au innri og lÝkjast geldu sto­bl÷­unum, stundum styttri en ■au innri, sem eru ekki a­lŠg e­a a­lŠg, lensulag og me­ grŠnt mi­rif og ÷fuglensulaga grŠnt svŠ­i vi­ endann. Tungur 30-50 7-10 x u.■.b. 2 mm (miklu stŠrri ß yrkjum ) og blßfjˇlublß, purpuralit e­a hvÝt. Hvirfilkrˇnur 5-6 mm, flipar um 1/4 af lengd naglarinnar. Svifkrans 6-7 mm. Blˇmgast Ý sept.- okt.
     
Heimkynni   A N AmerÝka
     
Jar­vegur   frjˇr, rakur
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   2
     
Heimildir   1
     
Fj÷lgun   skipting a­ vori, sßning
     
Notkun/nytjar   fj÷lŠr be­
     
Reynsla   M÷rg brß­falleg og har­ger yrki og flest Ůeirra mun lŠgri en a­altegundin e­a ß bilinu 15-50cm (krossar me­ A. dumosus t.d). Af ■eim hefur 'Winston Churchill' reynst langbest Ý gar­inum enn sem komi­ er en au­vita­ ß eftir a­ prˇfa flest ■eirra
     
Yrki og undirteg.   Ëteljandi yrki hafa veri­ framleidd me­ vÝxlfrjˇgun milli tegundanna. A. dumosus er foreldri litlu afbrig­anna me­ m÷rg geld sto­bl÷­ og breyttar reifar. A. lanceolatus getur veri­ valdur a­ ■vÝ a­ laufgrunnur og reifar passa ekki alveg vi­ lřsinguna hÚr a­ ofan. Nafni­ A. x salignus Will de Now nŠr yfir ■essa blendinga og er hentust til a­ nota ß "afgangspl÷ntur" en gar­ayrki sem eru einhvers vir­i eru venjulega talin upp undir A. x versicolor 'Winston S Churchill' 70 sm hß planta blˇm glˇandi r˙bÝnrau­ 'Rosalinde' (heimild EGF) 'Winston Churchill' hefur ■rifist vel Ý LA og ■ar utan fj÷lm÷rg yrki Ý rŠktun USA t.d. 'Snow Cushion' hvÝtt og 'Audrey' blßtt - allt a­ 400 yrki Ý rŠktun Ý USA og Evr. og a­eins hluti ■eirra nefndur Ý RHS og EGF.
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is