Í morgunsáriđ - Ragna Sigurđardóttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Aster dumosus
Ćttkvísl   Aster
     
Nafn   dumosus
     
Höfundur   L.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Lundastjarna
     
Ćtt   Asteraceae
     
Samheiti  
     
Lífsform   fjölćr
     
Kjörlendi   sól
     
Blómlitur   fölpurpurableik eđa hvít/gulur hvirfill
     
Blómgunartími   síđsumars
     
Hćđ   0,7-0,8m
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Vaxtarlag   Stinnir uppréttir, greindir blómstönglar. Ţarf stuđning er líđur á sumariđ, skríđur lítillega, stönglar smádúnhćrđir.
     
Lýsing   Neđri laufin (grunnlaufin) allt ađ 5 sm x 3 mm (stöku sinnum allt ađ 11 sm löng og 8 mm breiđ) bandlaga eđa band - lensulaga, ydd, heilrend eđa ţví sem nćst, oft aftursveigđ, hrjúf á efra borđi en slétt og hárlaus á ţví neđra. Stöngullauf áţekk en mun minni. Körfur 1,2 - 1,8 sm í ţvermál, fjölmargar í breiđum skúf, á 2 - 15 sm leggjum međ fjölmörg lítil bandlaga geld stođblöđ. Reifar 4 - 7 mm, topplaga, reifablöđin í allmörgum röđum mjög mismunandi, hvert međ vel afmarkađan öfuglensulaga grćnan blett, ydd í endann ystu ekki ađlćg, breytast smám saman í geld stođblöđ . Tungur 15 - 25 (stundum allt ađ 30 ) 5 - 7 x allt ađ 1,2 mm, fölpurpurableik eđa stundum eđa stundum hvít, stundum aftursveigđ. Hvirfilkrónur 3,5 - 6 mm. Svifkrans 4 - 5 mm. Blómgast síđsumars.
     
Heimkynni   SA N Ameríka
     
Jarđvegur   léttur, frjór, framrćstur, rakaheldinn
     
Sjúkdómar  
     
Harka   3, H2
     
Heimildir   1,2
     
Fjölgun   skipting ađ vori, sáning
     
Notkun/nytjar   baka til í fjölćr beđ
     
Reynsla   Hefur reynst vel í garđinum og lifir svo árum skiptir (í L3 frá 1995 og sum yrkin eldri)
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki í rćktun í garđinum og flest minni og ţéttari. Yrkin eru mjög frábrugđin villta foreldrinu og hafa e.t.v. orđiđ til međ blöndum (tegunda) sjá líka A. novi ? belgii. Ţrífast best í sendnum jarđvegi. Helstu yrki eru: ´Lady in Blue´ (Perry 1955) dökkblá, hálffyllt, blómgast síđsumars, 30 ? 35 sm á hćđ. ´Kristine´ (Einf. 1980) brúnhvít, stór blóm, hálfofkrýnd, blómgast um mitt sumar, 30 sm há. ´Blue Bird´ blá, blómgast síđsumars. Taliđ ađ yfir 60 yrki af Lundastjörnu séu í rćktun víđs vegar um heiminn!
     
Útbreiđsla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is