Halldˇr Kiljan Laxness - Heimsljˇs

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Sorbus sambucifolia
ĂttkvÝsl   Sorbus
     
Nafn   sambucifolia
     
H÷fundur   (Cham. & Schltdl.) M. Roem.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Runnareynir
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Pyrus sambucifolia Cham. & Schltdl.
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   Allt a­ 2 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Runnareynir
Vaxtarlag   Lauffellandi runni, allt a­ 2 m ß hŠ­ en oft lŠgri eftir ■vÝ hvar ■Šr vaxa. ┴rsprotar stinnir. Brum keilulaga, mj÷g svartrau­ til nŠstum sv÷rt, allt a­ 12 mm, ÷gn lÝmkennd, nŠstum hßrlaus, nokkur rau­br˙n hßr geta veri­ vi­ oddinn.
     
Lřsing   Laufin allt a­ 20 sm, me­ (3-)4-5(-6) smßbla­p÷rum. Smßbl÷­in allt a­ 70 mm, lensulaga og mjˇkka jafnt Ý hvassyddan odd, tennt nŠstum a­ grunni, lÝka ß stuttsprotum. Blˇmskipunin fßblˇma, ÷gn hangandi hßlfsveipur me­ stˇr (meira en 10 mm brei­) hvÝt blˇm me­ dßlÝti­ upprÚttum krˇnubl÷­um. Aldin skarlatsrau­, stˇr, allt a­ 12,5(-14) x 8,5 mm, lengri en brei­ me­ upprÚttan bikar. Bikarbl÷­ kj÷tkennd, en a­eins vi­ grunninn. FrŠvur 4-5, undirsŠtnar, oddarnir nŠstum alveg samvaxnir mynda flatan hluta Ý lŠg­inni Ý bikarnum, dßlÝti­ hŠr­ar. StÝlar allt a­ 3,5 mm, me­ millibili, hŠr­ir ne­st. FrŠ mj÷g d÷kkbr˙n, allt a­ 4,0 x 2,5 m, allt a­ 8 Ý hverju aldini. Breytileg, tvÝlitna tegund (2n=34).
     
Heimkynni   Al˙taeyjar austur til Kamtschtka og strendur A R˙sslands og til fjalla Ý Japan.
     
Jar­vegur   LÚttur, frjˇr, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   15
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar. SpÝrun tekur oft langan tÝma, stundum m÷rg ßr. T÷luvert breytileg tegund. SjaldgŠf Ý rŠktun. Fallegir gulir-gulrau­ir haustlitir. Ekki sjßlffrjˇvgandi og ■vÝ ver­ur a­ planta 2 einst÷kum saman til a­ h˙n nßi a­ ■roska frŠ. Blˇmgst mj÷g snemma, a.m.k. Ý UK og getur fari­ snemma af sta­ Ý vorhlřindum. (McAll)
     
Notkun/nytjar   ═ trjß- og runnabe­.
     
Reynsla   LA 20020810 (sect. Sambucifoliae) Ý uppeldi Ý R01 B 2007. Kom sem nr. 1555 frß St Petersburg HBA 1999-2000. 2 eint. Greining ˇsta­fest. Reynsla ˇmarktŠk enn sem komi­ er.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Runnareynir
Runnareynir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is