Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Gentiana gelida
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   gelida
     
H÷fundur   Bieb.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Mßnav÷ndur
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   F÷lgulur.
     
BlˇmgunartÝmi   Haust.
     
HŠ­   15-30 sm (-40 sm)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Fj÷lŠringur, allt a­ 40 sm hßr, st÷nglar uppsveig­ir me­ allt a­ 20 li­i.
     
Lřsing   Lauf egglaga til bandlensulaga, allt a­ 4 x 2,5 sm, ja­rar me­ ÷rsmßar tennur. Blˇm Ý ■yrpingu ß st÷ngulendum og 1 e­a 2 saman Ý ÷xlum efri laufa. BikarpÝpa 1,2 sm, stundum klofin a­ hluta. Bikarflipar misstˇrir, ■eir lengstu um ■a­ bil jafnlangir og pÝpan. Krˇna bj÷llulaga, 2,5-3 sm, f÷lgul, krˇnuflipar 5, brei­egglaga, yddir. Ginleppar heilir e­a sřldir. Aldinhř­i stilkstutt.
     
Heimkynni   Tyrkland, NV Japan, Kßkasus.
     
Jar­vegur   FramrŠstur, frjˇr, me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   6
     
Heimildir   = 1,2
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­, Ý steinhŠ­.
     
Reynsla   Fremur sjaldsÚ­ Ý rŠktun. ═ E4 frß 2002, stutt reynsla (ˇgreind). Vex mest Ý graslendi Ý heimkynnum sÝnum Ý 2000-3000 m hŠ­. Hentar Ý fj÷lŠringabe­ e­a Ý steinhŠ­ Ý rakaheldum, framrŠstum jar­vegi.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is