Málsháttur
Eigi fellur tré við hið fyrsta högg.
Sorbus aria
Ćttkvísl   Sorbus
     
Nafn   aria
     
Höfundur   (L.) Crantz.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Seljureynir
     
Ćtt   Rósaćtt (Rosaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Lauffellandi, stór runni - lítiđ tré
     
Kjörlendi   Sól.
     
Blómlitur   Hvítur.
     
Blómgunartími   Júní - júlí.
     
Hćđ   4-7(-12 m)
     
Vaxtarhrađi   Fremur hćgvaxta.
     
 
Seljureynir
Vaxtarlag   Lítiđ eđa međalstórt tré, yfirleitt ţétt međ hvelfda krónu, allt ađ 12 m hátt í heimkynnum sínum. Hér vex hann fremur sem stórvaxinn runni, 4-6 m á hćđ. Ađalgreinar meira og minna uppréttar og stinnar. Árssprotar hvíthćrđir í fyrstu en međ aldrinum verđa ţeir gljáandi og dökkbrúnir. Börkurinn er sléttur og svargrár. Brumin eru egglaga, grćnbrún-grćngul međ hćrđum endum og jöđrum brumhlífa, köntuđ.
     
Lýsing   Laufin eru heil, oddbaugótt-egglaga, breiđegglaga, sjaldnar öfugegglaga (eđa +/- örlítiđ sepótt), bogadregin eđa ydd í enda međ 10-14 samsíđa ćđapörum, óreglulega tvísagtennt og vísa tennur fram á viđ, bogadregin eđa breiđ-fleyglaga viđ grunninn, grágrćn í fyrstu en síđar skćrgrćn á efra borđi en hvítdúnhćrđ á ţví neđra, 5-12 sm löng og 3-7 sm á breidd. Gulir hautlitir. Blómin hvít, hvert um 1-1,5 sm í ţvermál, yfirleitt nokkur saman í hálfsveip. Blómstilkar og bikar hćrđir. Aldin örlítiđ ílöng, djúp fagurrauđ á litinn ţegar ţau eru fullţroskuđ, 8-15 mm í ţvermál. Aldin yfirleitt međ mörgum brúnleitum barkaropum fullţroskuđ og örlítiđ hrjúf viđkomu. Líkist urđareyni (Sorbus rupicola). Urđareynir er álíka hár međ áţekk blöđ en aldinin eru mun grófari af brúnum barkaropum auk ţess sem ţau eru hćrđ og aldinin eru einnig heldur breiđari en löng en aldinin á seljureyni (S. aria) eru ílöng. Laufin eru öfugegglaga til öfuglensulaga og breiđust ofan viđ miđju, yfirleitt fleyglaga viđ grunninn međ heilrendum neđri hluta og ađeins međ 7-9 ćđapörum og aldrei sepótt.
     
Heimkynni   Evrópa fjöll (t.d. Írland, S England & M Evrópa).
     
Jarđvegur   Kalkríkur, sendinn, fremur ţurr, frjór og hlýr.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   5
     
Heimildir   = 1
     
Fjölgun   Sáning, en yrkjum fjölgađ međ ágrćđslu.
     
Notkun/nytjar   Stakstćđ tré, í ţyrpingar, sunnan viđ stór grenitré.
     
Reynsla   Međalharđgerđur til harđgerđur, ekki mjög algengur en til í nokkrum gömlum görđum, ţar sem hann hefur vaxiđ áratugum saman. Ţarf kalkríkan sendinn og velframrćstan, hlýjan jarđveg og sólríkan stađ til ađ ţrífast sem best. Seljureynir (Sorbus aria), LA númer 78265 frá Jóhanni Pálssyni er í J7-A14, gróđursettur ţar 1989, G07. Hefur reynst vel, kelur ekkert en vex fremur hćgt.
     
Yrki og undirteg.   Nokkur rćktunarafbrigđi: 'Gigantea' međ mun stćrri og dálítđ sepótt blöđ og aldin sem eru allt ađ 2 sm á lengd. 'Majestica' er međ stćrstu blöđin eru allt ađ 18 sm á lengd (erlendis) og 10 sm á breidd, og aldinin eru um 1,5 sm á lengd, dökkrauđ og ţykir langfallegasta yrkiđ erlendis. 'Magnefica' er međ granna krónu, ţykk og leđurkennd blöđ og hanga á trénu langt fram á vetur. 'Lutescens' keilulaga, ţétt króna, blöđin oddbaugótt-öfugegglaga, ţéttlóhćrđ beggja vegna í fyrstu en síđar verđa hárin gulhvít eđa gulgrćn og af ţví er sennilega yrkisheitiđ dregiđ. Nokkur fleiri eru til sem ekki eru talin hér.
     
Útbreiđsla  
     
Seljureynir
Seljureynir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is