Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Rosa x francofurtana 'Frankfurt'
ĂttkvÝsl   Rosa
     
Nafn   x francofurtana
     
H÷fundur   Moench.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form   'Frankfurt'
     
H÷f.   (fyrir 1815) Frakkland.
     
═slenskt nafn   Frankfurtarrˇs
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   R. turbinata Aiton, Rosa germanica, Rosa rugosa Thunb. v. germanica, Rosa campanulata, Rosa gallica 'Splendens'.
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, skjˇl.
     
Blˇmlitur   Purpurableikur til dj˙p-rau­bleikur.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-september.
     
HŠ­   -Allt a­ 200 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Frankfurtarrˇs
Vaxtarlag   Uppruni ˇ■ekktur. UpprÚttur til ˙tbreiddur runni og fremur ˇregluleg Ý vextinum. Ůetta er mest selda R. francofurtana yrki­ oft seld undir nafninu R. gallica splendens ß Nor­url÷ndunum og Ý Ůřskalandi. Ůa­ er ■ˇ au­sÚ­ a­ h˙n er ekki R. gallica, ■ar sem hana vantar ÷ll einkennin, en minnir aftur ß mˇti R. cinnamomea er til dŠmis me­ nŠstum slÚttar greinar. Kr÷ftugur, stˇr og blˇmviljugur runni me­ upprÚttar greinar 120-150 sm, en getur or­i­ allt a­ 200 sm hßr, getur or­i­ tv÷falt hŠrri en R. gallica ĹOfficinalisĺ. Blˇmstrandi greinar eru ■yrnalausar e­a me­ fßeina beina e­a bogna ■yrna og ■ornhßr. Ůyrnarnir eru Ý p÷rum undir bla­stilkunum, bikarbl÷­in eru upprÚtt ß full■roska nřpunum, sem eru perulaga, hvort tveggja einkennir ■essa sort best. Axlabl÷­in brei­.
     
Lřsing   Laufin sumargrŠn, smßlauf 5-7, grßgrŠn, brei­egglaga til ▒ bogadregin, snubbˇtt, d˙nhŠr­ ß Š­astrengjunum ß ne­ra bor­i, ja­rar me­ einfaldar, grˇfar tennur. Sto­bl÷­in mj÷g stˇr. BlˇmsŠtin me­ kirtil■ornhßr. Blˇmin st÷k e­a 2-6 saman, oftast hßlffyllt, ilmlaus e­a ilmlÝtil, 5-7 sm Ý ■vermßl, krˇnubl÷­ eru bylgju­, lauskrřnd (liggja ekki ■Útt saman). Bikarbl÷­ heilrend e­a me­ fßeina hli­aflipa, hŠr­ og me­ kirtla ß j÷r­runum og ytra bor­i, upprÚtt e­a baksveig­, detta af a­ blˇmgun lokinni. Krˇnubl÷­ purpurableik til dj˙p-rau­bleik me­ dekkri Š­ar. StÝlar ekki samvaxnir og nß ekki fram ˙r blˇminu.
     
Heimkynni   Gar­ablendingur.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, vel framrŠstur
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   6
     
Heimildir   1, 2, Hj÷rtur Ůorbj÷rnsson, Grasagar­i ReykjavÝkur, Nicolaisen, A. 1975: Rosernas Bog - K°benhavn, Petersen, V. 1981: Gamle roser i nye haver. Utgivet av de danske haveselskaber K°benhavn 1981, http://www.hesleberg.no, http://www.welt-der-rosen,de/duftrosen/_duftrosen.htm
     
Fj÷lgun   SumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   Runninn myndar margar, stˇrar, perulaga-÷fugkeilulaga, rau­ar nřpur sem ■roskast snemma. 'Frankfurt' rˇsin er lÝklega blendingur R. majalis og R. gallica. H˙n var ß­ur ■ekkt undir nafninu Rosa turbinate RedoutÚ. Er talin ■ola dßlÝtinn skugga erlendis og vera nŠgjus÷m. HŠfilegt er a­ hafa 1 pl÷ntu ß m▓. Sjß ennfremur Rosa ĹEmpress Josephine┤, sem er betrumbŠtt yrki af R. ĹFrancofurtanaĺ.
     
Reynsla   Til er Ý Lystigar­inum planta sem kom undir R. gallica 'Splendens' 1990, stˇr og mikill runni, sem greinilega er Rosa Î francofurtana ĹFrankfurtĺ. Mj÷g fallegur runni. Kom sem grŠ­lingur Ý Lystigar­inn frß Grasagar­i ReykjavÝkur 2004, ˇvÝst a­ hafi lifna­. Falleg og kr÷ftug Ý ReykjavÝk. Myndirnar eru teknar Ý Grasagar­i ReykjavÝkur.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Frankfurtarrˇs
Frankfurtarrˇs
Frankfurtarrˇs
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is