Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Abies balsamea
ĂttkvÝsl   Abies
     
Nafn   balsamea
     
H÷fundur   (L.) Mill.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Balsam■inur
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi/skjˇl.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ.
     
HŠ­   6-10 m (-25 m)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Balsam■inur
Vaxtarlag   Keilulaga, uppmjˇ regluleg krˇna (symmetrÝsk), ljˇkkar gjarnan me­ aldrinum. ┴rssprotar Ý fyrstu gulgrŠnir, sÝ­ar grßir, ■aktir stuttum d÷kkum hßrum.
     
Lřsing   Me­alhßtt trÚ, 15 25 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum. Stofn/bolur er grannur, krˇna mjˇkeilulaga. B÷rkurinn er ÷skugrßr me­ fj÷lm÷rgum kvo­ubˇlum, a­ lokum hreistra­ur. ┴rsprotar gulgrßir, gishŠr­ir. Brumin eru egglaga, smß, me­ glerkennda kvo­u. Barr (einkum ß ungum trjßm) er burstalaga ß efri hli­ greinanna, me­ greinilega V-laga skoru; beinist upp og fram ß vi­, skipt ß ne­ri hli­ og gr÷nnum ßrsprotum, 15-25 mm l÷ng, bogadregin til ˇgreinilega tvÝydd Ý oddinn, d÷kkgrŠn ofan me­ nokkrar stuttar loftaugarendur vi­ endann. ┴ ne­ra bor­i eru 2 hvÝtar loftaugarendur, hvor ˙r 5-6 r÷­um. Ef barr er n˙i­ kemur sterk balsamlykt. Barr er styttra ß greinum me­ k÷ngla, stinnara, oddhvassara og meira uppsveigt. K÷nglar upprÚttir, smßir, egglaga-sÝvalir, 5-9 sm langir, d÷kkfjˇlublßir ungir, en grßbr˙nar full■roska, ver­a a­ lokum mj÷g kvo­ugir. K÷ngulhreistur eru 15 mm brei­, hreisturbl÷­in bogin til dßlÝti­ framstŠ­.
     
Heimkynni   N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   FramrŠstur, me­al■urr-rakur, fremur s˙r.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   2
     
Heimildir   1,2,7,9
     
Fj÷lgun   Sßning, 15-30 daga me­fer­ Ý kulda og raka.
     
Notkun/nytjar   Nokkur saman, be­, stakstŠ­ og ef til vill Ý stŠrri steinhŠ­.
     
Reynsla   Til eru 3 pl÷ntur Ý LA, sß­ 1987 og 1999, ■rÝfast vel. Sumar pl÷ntur kala ekkert, a­rar sum ßrin dßlÝti­ einkum me­an ■Šr eru ungar. Telst me­alhar­ger­ur-har­ger­ur. GrunnstŠ­ar rŠtur, ■olir illa mengun. Ekki nota­ miki­ Ý skˇgrŠkt en til Ý g÷r­um hÚrlendis t.d. Ý Hellisger­i. Best Ý gˇ­u skjˇli og hßlfskugga. Ekki storm■olin tegund. Skřla ■arf ungpl÷ntum a­ vetri.
     
Yrki og undirteg.   Yrkin 'Argentea', 'Compacta' og 'Nana' rŠktu­ Ý gar­inum en lÝtt reynd enn sem komi­ er. Abies balsamea (L.) Mill. v. phanerolepis Fern. lÝkist a­alteg. Ý vaxtarlagi en er frßbrug­inn a­ ■vÝ leyti a­ sto­bl÷­ standa ÷gn ˙t ˙r k÷nglum og eru aftursveig­. Heimkynni: Appalachian fj÷ll N - AmerÝku. z2 (ekki Ý rŠktun Ý LA).
     
┌tbrei­sla   Vex Ý fj÷llum ß mřrlendum st÷­um. GlŠsilegt trÚ me­an ■a­ er ungt, en ljˇkkar fljˇtt og er skammlÝft.
     
Balsam■inur
Balsam■inur
Balsam■inur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is