Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Gentiana trichotoma
Ćttkvísl   Gentiana
     
Nafn   trichotoma
     
Höfundur   Kuzn.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Fagurvöndur*
     
Ćtt   Maríuvandarćtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Fjölćr jurt.
     
Kjörlendi   Sól (hálfskuggi).
     
Blómlitur   Blár.
     
Blómgunartími   Ágúst.
     
Hćđ   30-50 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Fagurvöndur*
Vaxtarlag   Fjölćr jurt, upprétt, allt ađ 40 sm há, en stundum hćrri í rćktun. Stönglar eru fáir (1-3), uppréttir, ógreindir, hárlausir.
     
Lýsing   Grunnlaufin í 2-5 uppréttum hvirfingum. Blađleggir 1,5-5 sm, himnukenndir. Blađkan bandlaga, mjó oddbaugótt eđa öfuglensulaga, 2-8 sm x 3-13 mm, mjókkar ađ grunni, snubbótt, 3-tauga. Stöngullauf í 3-5 pörum. Stöngullauf lík grunnlaufunum en minni međ 1-3 taugar, blađleggir stönglullaufa allt ađ 2,5 sm, styttast eftir ţví sem ofar dregur á stönglinum og eru ţví sem nćst legglaus efst. Blóm nokkur í ţrígreindum endastćđum skúf (og einnig stundum í blađöxlum). Blómstönglar 0,5-5 sm. Krónan djúpblá, ljósari og doppótt innan, pípulaga, 4-5 sm, flipar egglaga, heilrendir, snubbóttir, 3-4,5 mm. Ginleppar fíntenntir. Aldinhýđi međ legg.
     
Heimkynni   V Kína.
     
Jarđvegur   Léttur, framrćstur, međalrakur moldarjarđvegur.
     
Sjúkdómar   Engir.
     
Harka   8
     
Heimildir   = 1,2
     
Fjölgun   Skipting ađ vori auđveld, sáning ađ hausti.
     
Notkun/nytjar   Í steinhćđir, í fjölćringabeđ.
     
Reynsla   Harđgerđ planta og hefur reynst vel í Lystigarđinum - mjög falleg tegund međ sérstćđan blómlit.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla  
     
Fagurvöndur*
Fagurvöndur*
Fagurvöndur*
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is