Vori­ gˇ­a, grŠnt og hlřtt (Heinrich Heine, ■ř­ing)
Vorið góða, grænt og hlýtt,
græðir fjör um dalinn,
allt er nú sem orðið nýtt,
ærnar, kýr og smalinn.

Kveður í runni, kvakar í mó
kvikur þrastasöngur;
eins mig fýsir alltaf þó:
aftur að fara í göngur.
Gentiana andrewsii
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   andrewsii
     
H÷fundur   Griseb.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Ha­arv÷ndur
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   HvÝtur ne­st, blßr ofar.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-september.
     
HŠ­   40-60 sm (-150 sm)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Ha­arv÷ndur
Vaxtarlag   Fj÷lŠringur allt a­ 150 sm hßr. St÷nglar upprÚttir e­a bognir.
     
Lřsing   Lauf ÷ll k÷gru­, 10-20 p÷r, ■au efri lensulaga til egglaga, 3-5 tauga, 3-16 x 1-5 sm, ■au ne­ri +/- afl÷ng og minni. Blˇm legglaus Ý ■Úttu, endastŠ­u h÷f­i og lÝka minni Ý efstu bla­÷xlum. BikarpÝpa 7-14 mm, flipar venjulega lensulaga, st÷ku sinnum brei­ari, 2-15 mm, ja­rar k÷gra­ir. Krˇna alveg loku­, pÝpu- til trektlaga, 3-4,5 sm, flipar mj÷g smŠkka­ir Ý innsveig­an odd, sřldir og fÝnk÷gra­ir. Ginleppar greinilega lengri en fliparnir (v. andrewsii) e­a a­ fliparnir eru dßlÝti­ stŠrri, nŠstum jafnlangir og ginlepparnir (var. dakotica Nelson). Ginleppar eru innsveig­ir, ÷ll krˇnan hvÝt vi­ grunninn, blß ofar. FrŠflar samvaxnir. FrŠ me­ vŠngi.
     
Heimkynni   A & M N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, framrŠstur, me­alrakur, frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar   Engir.
     
Harka   6
     
Heimildir   = 1,2
     
Fj÷lgun   Skipting a­ vori sßning a­ hausti.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­ Ý gˇ­u skjˇli, Ý steinhŠ­ir.
     
Reynsla   Hefur reynst har­ger­ur og au­rŠkta­ur. ═ J5 frß 1991.
     
Yrki og undirteg.   f. albiflora er me­ hvÝt blˇm.
     
┌tbrei­sla  
     
Ha­arv÷ndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is