Jˇn Helgason - ˙r ljˇ­inu ┴ Rau­sgili
Hugrökk teygist á háum legg
hvönnin fram yfir gljúfravegg,
dumbrauðu höfði um dægrin ljós
drúpir hin vota engjarós.


Sorbus tianshanica
ĂttkvÝsl   Sorbus
     
Nafn   tianshanica
     
H÷fundur   Rupr.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Hir­ingjareynir
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni - lÝti­ trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur til bleikleitur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   3 - 5 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Hir­ingjareynir
Vaxtarlag   Lauffellandi runni e­a lÝti­ trÚ, allt a­ 10 m hßtt. ┴rsprotar mj÷g miki­ glansandi, appelsÝnubr˙nir. Brum keilulaga, d˙nhŠr­, allt a­ 10 mm, me­ hvÝt hßr, einkum Ý oddinn og ß j÷­rum brumhlÝfarbla­anna.
     
Lřsing   Lauf stakfj÷­ru­, 13-15 sm me­ 5-7 p÷r af smßlaufum. Smßlauf allt a­ 30-40(-60) x 8-10 mm, mjˇlensulaga, langydd, tennt Ý efri 1/2 til efri 2/3 laufsins, milligrŠn, glansandi ofan, ekki n÷bbˇtt ne­an. Blˇmskipunin er strjßlblˇma klasa me­ ßl˙tum blˇmum. Blˇmin 15-20 mm brei­, dr˙pandi, hvÝt e­a st÷ku sinnum bleikleit. Aldin rau­, allt a­ um 9 x 8,5 mm. Bikarbl÷­ kj÷tkennd a­ mestu. StÝlar festir me­ millibili. FrŠvur 5, hßlfundirsŠtnar, en lausar frß hver annari nŠstum a­ grunni, oddarnir mynda ˙tv÷xt inni Ý bikarnum, me­ hvÝt hßr. Aldin 8 mm, hn÷ttˇtt, skarlatsrau­. FrŠin rau­br˙n, um 5 x 2 mm. Tegund sem fj÷lgar sÚr me­ kynŠxlun. (2n=24).
     
Heimkynni   SV AsÝa, Afghanistan, V Pakistan, R˙ssland, KÝna (Gansu, Qinghai, Xinjiang). Vex Ý fjallad÷lum, oft me­fram ßm og Ý skˇgarj÷­rum Ý 2000-3200 m hŠ­.
     
Jar­vegur   dj˙pur, frjˇr, framrŠstur
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   6
     
Heimildir   1, 15, www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200011720
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, Ý trjß- og runnabe­, Ý kanta.
     
Reynsla   LA 901563 Ý B6-J01, grˇ­ursett 1990 frß Nordisk Genbank 1990, kvŠmi sem ß a­ vera mj÷g nor­lŠgt. Afar falleg tegund og har­ger og ß skili­ meiri ˙tbrei­slu. Hefur aldrei kali­ neitt frß byrjun. K=0 yfir 10 ßra tÝmabil. Fer snemma af sta­ og var­ a­eins br˙nn Ý vorhreti 2003 en ■a­ virtist ekkert hß honum.
     
Yrki og undirteg.   v. tianschanica: Bl÷­kur smßlaufa 5-7 sm, ja­rar oftast hvass-sagtenntir, heilrend a­eins vi­ grunninn. v. integrifoliolata T.T.Yu: Bl÷­kur smßlaufa 2,5-5 sm, heilrendar e­a me­ 2-5 tennur ß hvorri hli­.
     
┌tbrei­sla   'Red Cascade' er geti­ Ý RHS en ■a­ yrki er ekki Ý rŠktun Ý gar­inum (me­ appelsÝnugul ber).
     
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Hir­ingjareynir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is