Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Rosa nutkana v. nutkana
Ćttkvísl   Rosa
     
Nafn   nutkana
     
Höfundur   C. Presl.
     
Ssp./var   v. nutkana
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Strandrós
     
Ćtt   Rósaćtt (Rosaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Lauffellandi runni.
     
Kjörlendi   Sól.
     
Blómlitur   Rósbleikur-lillableikur.
     
Blómgunartími   Júlí-ágúst.
     
Hćđ   - 300 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Strandrós
Vaxtarlag   Villirós. Uppréttur runni sem verđur allt ađ 150 sm hár eđa hćrri og 90-120 sm breiđur, einblómstrandi, greinarnar grannar, dökkbrúnar, stíf-uppréttar. Ţyrnar breiđir og beinir. Ungar greinar yfirleitt ţornhćrđar. Smálauf 5-9, breiđ-oddbaugótt, 2-5 sm löng, dökkgrćn og hárlaus á efra borđi, dálítiđ kirtilhćrđ á neđra borđi, tvísagtennt og kirtiltennt.
     
Lýsing   Blómin oftast stök, rósbleik-lillableik, 5-6 sm breiđ, ilma mikiđ. Blómleggir yfirleitt dálítiđ kirtilţornhćrđir. Bikar sléttur. Nýpur fjölmargar, hnöttóttar, sléttar, skćrrauđar, allt 2 sm breiđar, eru lengi á runnanum.
     
Heimkynni   Vestur N-Ameríka (í strandhéruđum frá Alaska til N Kaliforníu).
     
Jarđvegur   Međalfrjór, vel framrćstur, rakur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   Z4
     
Heimildir   Krussmann, G. 1978: Handbuch der Laubgeholze. Band III Berlin - Hamburg http://www.welt-der-rosen,de/duftrosen/_duftrosen.htm, davesgarden.com/guides/pf/go/81621/3b, www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinNamr=Rosa+nutkana
     
Fjölgun   Sumar-, síđsumar- eđa vetrargrćđlingar, ágrćđsla, brumágrćđsla.
     
Notkun/nytjar   Í blönduđ runnabeđ.
     
Reynsla   Sáđ í Lystigarđinum 1981 og gróđursett í beđ 1986, kelur ekkert, blómstrar mikiđ, er óhemju skriđul.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla  
     
Strandrós
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is