Halldór Kiljan Laxness - Heimsljós

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Cotoneaster ambiguus
Ćttkvísl   Cotoneaster
     
Nafn   ambiguus
     
Höfundur   Rehd. & Wils.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Surtarmispill
     
Ćtt   Rósaćtt (Rosaceae)
     
Samheiti   Cotoneaster acutifolius Turcz. v. ambiguus (Rehder & E. H. Wilson) Hurusawa; C. pseudoambiguus J. Fryer & B. Hylmö.
     
Lífsform   Lauffellandi runni.
     
Kjörlendi   Sól til hálfskuggi.
     
Blómlitur   Hvítur međ bleikleita slikju.
     
Blómgunartími   Maí-júní.
     
Hćđ   1-2 m
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Surtarmispill
Vaxtarlag   Lauffellandi runni allt ađ 2 m hár, líkur broddmispli (C. acutifolius). Smágreinar rauđbrúnar eđa grábrúnar, grannar, stinnhćrđar, nćstum hárlausar ţegar ţćr eru orđnar gamlar. Laufleggur 2-5 mm, langhćrđir, axlablöđ oftast skammć, lensulaga eđa band-lensulaga, langhćrđ.
     
Lýsing   Laufblađkan oddbaugótt-egglaga til tígul-egglaga, 2,5-6 × 1,5-3 sm, dúnhćrđ á neđra borđi í fyrstu, verđur hárlaus, langhćrđ á efra borđi, verđur fljótt hárlaus, grunnur breiđfleyglaga, langydd eđa ydd efst. Hálfsveipir 1,5-3,6 sm, međ 5-10 blóm, blómskipunarleggir og blómleggir langhćrđir, stođblöđ skammć, lensulaga eđa bandlaga, 2-3 mm, langhćrđ. Blómleggir 4-6 mm. Blómin 7-8 mm í ţvermál. Blómbotninn langhćrđur á ytra borđi í fyrstu, verđur hárlaus eđa nćstum hárlaus. Bikarblöđ ţríhyrnd, 1-1,5 × 2-2,5 mm, ydd. Krónublöđ upprétt, hvít međ bleikleita slikju, breiđ-egglaga eđa nćstum kringlótt, 3-4 mm og um ţađ bil jafn breiđ, grunnur međ stutta nögl, snubbótt eđa trosnuđ. Frćflar 20, ögn styttri en krónublöđin. Eggleg ţétt langhćrđ efst, stílar 2-5, ekki samvaxnir, stundum ekki lengri en frćflarnir. Aldin svört, glansandi, eggvala eđa nćstum hnöttótt, 8-10 × 6-7 mm, langhćrđ efst. Kjarnarnir/frćin 2 eđa 3, sjaldan 4 eđa 5. Aldin í september-október.
     
Heimkynni   Kína (Gansu, Guizhou, Hubei, Ningxia, Shaanxi, Sichuan, Yunnan).
     
Jarđvegur   Sendinn, grýttur,vel framrćstur en međalrakur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1, www.eFloras.org Flora of China, http://en.hortipedia.com
     
Fjölgun   Sumargrćđlingar, haustsáning.
     
Notkun/nytjar   Í limgerđi, sem stakstćđur runni, í ţyrpingar, í blönduđ beđ.
     
Reynsla   Í Lystigarđinum er ein ađfengin planta sem gróđursett var í beđ 1993, falleg planta sem kól dálítiđ allra fyrstu árin. Harđgerđur og hefur reynst vel í Lystigarđinum, bráđfallegur runni. (A4-C27)
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla   Vex í fjallahéruđum, hálf skóglausum brekkum, skógum međ strjál tré, skógarjöđrum í 1800-3000 m h. y. s. Ţolir frost allt ađ -23,3 °C.
     
Surtarmispill
Surtarmispill
Surtarmispill
Surtarmispill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is