Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Iris latifolia
ĂttkvÝsl   Iris
     
Nafn   latifolia
     
H÷fundur   Mill.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   BretaÝris
     
Ătt   Sver­liljuŠtt (Iridaceae).
     
Samheiti   Iris xiphioides Ehr.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr - laukur
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Fjˇlublßr me­ gulum bletti.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ.
     
HŠ­   40-70 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
BretaÝris
Vaxtarlag   Laukur, spßnskur Ýris sem vex vel, allt a­ 80 sm hßr.
     
Lřsing   Laufin koma ß vorin, allt a­ 65 x 0,8 sm, me­ rennu, grßhvÝt ß efra bor­i. Blˇmin 1-2 vi­ hvert sto­bla­apar, 8-10 sm Ý ■vermßl, fjˇlublß, pÝpan 5 mm, bikarbl÷­ me­ gulan blett ß mi­junni, brei­ egglaga-afl÷ng, allt a­ 7,5 sm, ne­sti hlutinn me­ vŠng, fßnar allt a­ 6 sm, ÷fuglensulaga.
     
Heimkynni   Spßnn of Přreneafj÷ll.
     
Jar­vegur   Rakur, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = 1
     
Fj÷lgun   Laukar eru settir ni­ur a­ hausti (Ý september) ß um 8-10 sm dřpt og einnig er ■ß hentugur tÝmi til a­ skřla ■eim laukum eftir ■vÝ sem vi­ ß.
     
Notkun/nytjar   Inn ß milli lßgra, sÝgrŠnna runna, Ý steinhŠ­ir.
     
Reynsla   RŠkta­ur lÝkt og t˙lÝpanar, laukar settir ni­ur Ý ■yrpingar til dŠmis Ý runnabe­. Ůarf stundum a­ endurnřja ß nokkurra ßra fresti. Tryggara a­ skřla me­ mosa og laufi yfir veturinn.
     
Yrki og undirteg.   Allnokkur yrki eru Ý rŠktun.
     
┌tbrei­sla  
     
BretaÝris
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is